بسمه‌تعالی

در تاریخ 27/11/80
دانشجوی کارشناسی ارشد فرشته اعرابی فرد از پایان نامه خود دفاع نموده وبا نمره 19 بحروف نوزده تمام و با درجه عالی مورد تصویب قرار گرفت.

امضاء استاد راهنما

بسمه تعالی
دانشگاه آزاد اسلامی – واحد تهران مرکزی
دانشکده روانشناسی و علوم اجتماعی
(این چکیده به منظور چاپ در پژوهش نامه دانشگاه تهیه شده است)
کد شناسایی پایان‌نامه :
نام واحد دانشگاهی: تهران مرکزی کد: 101
عنوان پایان نامه: بررسی پدیده فمنیسم و تحلیل محتوای نشریات پیام زن و زنان در این مورد از سال 70 تا 78
تاریخ شروع پایان نامه:
تاریخ اتمام پایان نامه: 27/11/80
نام ونام خانوادگی دانشجو: فرشته اعرابی فرد
شماره دانشجویی:
رشته تحصیلی: روانشناسی تربیتی
استاد /استادان راهنما: دکتر سید محمد دادگران استاد مشاور: دکتر احمد پیشه ور
چکیده پایان نامه ( شامل خلاصه، اهداف، روش های اجرا و نتایج به دست آمده):
فیمینیسم یکی از پدیده‏های معرفتی و اجتماعی عصر جدید است که با زمینه‏های تاریخی ویژه شکل گرفته، در سیر تکاملی خود در مغرب زمین و کشورهای اسلامی تاثیر بسیار داشته و عکس العمل‏های نظری و عملی متفاوتی را موجب شده است.
مطالعه این پدیده براساس گفته‏ها و نوشته‏های مدعیان آن، برای پژوهشگران و اندیشمندان اسلامی ضروری می‏نماید.
در این مطالعه باید از زمینه‏های تاریخی، مبانی معرفتی و اجتماعی، جنبش‏های اجتماعی و سیاسی آگاهی کافی داشت.
این مجموعه در پی آن است که گزارش واقعی و عملی از این پدیده نوظهور به دست داده، بدور از هر گونه داوری و قضاوت، مسائل مربوط به آن را به اجمال مورد مطالعه قرار دهد. از این رو گزیده‏ای از مقالات در زمینه تاریخچه، مبانی و تلقی‏های رایج از فمینیسم با دیدگاه‏های سیاسی، اجتماعی و تا حدودی اسلامی بررسی شده است.
از بررسی تاریخچه این پدیده، به مکاتب مختلف در نگرش به فمینیسم پرداخته شده و در ادامه پس از نگاهی به پیدایش و روند شکل گیری این پدیده در ایران، با تحلیل محتوای دو مجله زنان و پیام زن به جایگاه اندیشه فمینیستی در نشریات زنان توجه نموده است. با امید به اینکه این مجموعه علاقمندان را مورد پسند و فایده قرار گیرد.
واژه های کلیدی :زنان، فمنیسم، غرب، ایران
نظر استاد راهنما برای چاپ در پژوهش نامه دانشگاه مناسب است م تاریخ وامضا:
مناسب نیست

فهرست مطالب
عنوان صفحه
چکیده 1
مقدمه 2
بخش اول: ویژگیهای طرح
۱- طرح مسئله 5
۲- هدف و انگیزه تحقیق 6
۳- ضرورت موضوع تحقیق 7
۴- سوالات تحقیق 8
۵- فرضیه‏ها: 9
6- تعریف مفهوم فمنیسم 10
بخش دوم : چهارچوب نظری تحقیق
1- تاریخچه مختصر تکوین نظریه‏های فمنیستی 12
۲- تعاریف مطرح از فمنیسم 20
پدر سالاری 23
تنوع تاریخی 24
۳- نظریه های فمینیستی با دیدگاه سیاسی 26
الف: فمینیسم لیبرال اولیه 26
ب: فمینیسم مارکسیستی 27
ج- فمینیسم سوسیالیستی تخیلی 30
د- زن به عنوان «دیگری» 32
هـ موج دوم 34
پاسخ فمنیسم مارکسیستی و سوسیالیستی 37
‏و – فمینیسم خانواده گرا و زن گرا 40
‏ز – نتیجه گیری 44
3- ‏نظریه های فمینیستی با دیدگاه جامعه شناسی 46
الف – نظریه فمینیستی لیبرا لی یا اصلاح طلب 46
ب – فمینیسم مارکسیستی 47
‏ج – نظریه فمینیستی رادیکال یا انقلابی 52
د – فمینیسم سوسیالیستی 55
5- فمینیسم در ایران 60
الف – مشخصه های عمومی فمینیسم درایران‏ 60
ج- طلایه داران جنبش زنان 69
زنان در مقابل مجلس 84
‏زن ایرانی و بیداری 89
بخش سوم: روش شناسی تحقیق
1- روش تحقیق 96
الف: کتابخانه ای 96
ب: تحلیل محتوی 96
2- جامعه آماری در تحلیل محتوی 96
3- شیوه انتخاب نمونه 97
4- واحد تحقیق 97
5- مقوله های تحقیق 97
6- تعریف مفاهیم و مقوله های تحقیق: 98
7- تعریف مقوله های تحقیق 99
فصل چهارم: چهارچوب عملی تحقیق
فصل پنجم: جمع بندی کلی در زمینه تحقیق
1- یافته های تحقیق 124
2‏- اثبات یا رد فرضیات 124
3- نتیجه گیرى کلى 129
4- پیشنهادات 131
منابع و مآخذ 132

فهرست جداول
عنوان صفحه

شماره 1- مقایسه موضوع مقالات فمنیستی در دو نشریه پیام زن و زنان 103
شماره 2- مقایسه منبع مقالات فمنیستی در دو نشریه پیام زن و زنان 104
شماره 3- مقایسه جهت گیری مقالات فمنیستی در دو نشریه پیام زن و زنان 105
شماره 4- مقایسه منطقه رویداد مقالات فمنیستی در دو نشریه پیام زن و زنان 106
شماره 5- مقایسه سبک مطلب مقالات فمنیستی در دو نشریه پیام زن و زنان 107
شماره 6- مقایسه سطح زیرچاپ مقالات فمنیستی در دو نشریه پیام زن و زنان 108
شماره 7- مقایسه داشتن یا نداشتن تیتر مقالات فمنیستی در دو نشریه پیام زن و زنان 109
شماره 8- مقایسه عکس و طرح مقالات فمنیستی در دو نشریه پیام زن و زنان 110
جدول شماره 9- مقایسه تعداد شماره مجله در مقالات فمنیستی در دو نشریه پیام زن و زنان 111
جدول شماره 10- مقایسه جنسیت نویسنده مقالات فمنیستی در دو نشریه پیام زن و زنان 112
جدول شماره 11 – توزیع فراوانی مطلب مقاله های فمنیستی برحسب موضوع در مجله پیام زن و زنان 113
جدول شماره 12 – توزیع فراوانی مطلب مقاله های فمنیستی برحسب منبع در مجله پیام زن
و زنان 114
جدول شماره 13- توزیع فراوانی مطلب مقاله های فمنیستی بر حسب جهت گیری در مجله های پیام زن و زنان 115
جدول شماره 14- توزیع فراوانی مطلب مقاله های فمنیستی بر حسب منطقه رویداد در مجله های پیام زن و زنان 116
جدول شماره 15- توزیع فراوانی مطلب مقاله های فمنیستی بر حسب سبک در مجله های پیام زن و زنان 117
جدول شماره 16- توزیع فراوانی مطلب مقاله های فمنیستی بر حسب سطح زیر چاپ در مجله های پیام زن و زنان 118
جدول شماره 20- توزیع فراوانی مطلب مقاله های فمنیستی بر حسب جنسیت نویسنده در مجله های پیام زن و زنان 122
جدول شماره 19- توزیع فراوانی مطلب مقاله های فمنیستی بر حسب یک یا چند شماره در مجله های پیام زن و زنان 121
جدول شماره 17- توزیع فراوانی مطلب مقاله های فمنیستی بر حسب تیتر در مجله های پیام زن و زنان 119

چکیده
فیمینیسم یکی از پدیده‏های معرفتی و اجتماعی عصر جدید است که با زمینه‏های تاریخی ویژه شکل گرفته، در سیر تکاملی خود در مغرب زمین و کشورهای اسلامی تاثیر بسیار داشته و عکس العمل‏های نظری و عملی متفاوتی را موجب شده است.
مطالعه این پدیده براساس گفته‏ها و نوشته‏های مدعیان آن، برای پژوهشگران و اندیشمندان اسلامی ضروری می‏نماید.
در این مطالعه باید از زمینه‏های تاریخی، مبانی معرفتی و اجتماعی، جنبش‏های اجتماعی و سیاسی آگاهی کافی داشت.
این مجموعه در پی آن است که گزارش واقعی و عملی از این پدیده نوظهور به دست داده، بدور از هر گونه داوری و قضاوت، مسائل مربوط به آن را به اجمال مورد مطالعه قرار دهد. از این رو گزیده‏ای از مقالات در زمینه تاریخچه، مبانی و تلقی‏های رایج از فمینیسم با دیدگاه‏های سیاسی، اجتماعی و تا حدودی اسلامی بررسی شده است.
از بررسی تاریخچه این پدیده، به مکاتب مختلف در نگرش به فمینیسم پرداخته شده و در ادامه پس از نگاهی به پیدایش و روند شکل گیری این پدیده در ایران، با تحلیل محتوای دو مجله زنان و پیام زن به جایگاه اندیشه فمینیستی در نشریات زنان توجه نموده است. با امید به اینکه این مجموعه علاقمندان را مورد پسند و فایده قرار گیرد.

واژه های کلیدی : زنان، فمنیسم، غرب، ایران

مقدمه
بررسی فمنیسم
این تحقیق با هدف بررسی موضوع فمنیسم که یکی از پدیده های اجتماعی و بعضاً سیاسی عصر جدید است شکل گرفته و در آن به بررسی و پیشینه تاریخی آن و نگاه مکاتب مختلف پرداخته و چگونگی ورود آن به ایران و نحوه برخورد جامعه ایرانی با این مسئله و نحوه پذیرش آن مورد مداغه قرار گرفته و به موازات آن بررسی دیدگاههای افراطی موجود در این زمینه و نتایج مثبت و منفی آنها مورد نظر قرار گرفته است.
تاثیر جوامع و فرهنگ بر آن و نقش زنان در هر عصر برای پذیرش و رد آن و چگونگی سیاسی شدن آن نیز مورد توجه بوده است.
و با نگاه به قوانین اسلامی که صدها سال قبل از این پدیده تدوین شده بسیاری از این حقوق ملحوظ است.
در این پژوهش، ابتدا به بررسی نظریه فمنیستی با دیدگاه سیاسی می پردازیم که شامل موارد ذیل می گردد:
الف: فمنیسم لیبرال اولیه
ب: فمنیسم مارکسیستی
ج: فمنیسم سوسیالیتی تخیلی
د: زن به عنوان «دیگری»
هـ: موج دوم
سپس به بررسی فمنیسم و مشخصات عمومی آن در ایران می پردازیم.
الف: تأکید بر اشتغال
ب: تأکید بر تقابل زن و مر
ج: عدم توجه به تنوع گروههای زنان در ایران
د: تبلیغ و تأیید مشابهت کامل زن و مرد
و طرح شوالاتی از این دست که آیا دنبال روی صرف و تقلید یک جانبه از شعارها و اصول فمنیسم غربی می تواند برای زن ایرانی مفید باشد؟
بررسی نقش سنتی زنان؟
نقش مادری و همسری؟
آیا تقابل بهتر است یا مکمل بودن؟
بعد از آن به معرفی طلایه داران جنبش زنان در دوره های مختلف بعد از انقلاب مشروطیت خواهیم پرداخت:
نقش زنان در تحقق قانون اساسی بعد از مشروطیت
نقش زنان در حمایت از کالاهای بومی و تحریم کالاهای انگلیسی
پایداری زنان در تأسیس مدارس دخترانه
تشکیل انجمن های زنان
دفاع از مشروطیت تا جنگیدن با لباس مردانه
و نهایتاً‌به بررسی دیدگاههای چپگرایان، نواندیشان دینی و نهضت اسلامی نسبت به زنان در دوره معاصر را مدنظر قرار خواهیم داد.

بخش اول: ویژگیهای طرح

۱- طرح مسئله
فمنیسم لغتی فرانسوی است که به آنچه در قرن نوزدهم در آمریکا تحت عنوان «جنبش زنان» معروف بود، اطلاق می‏شد. جنبش زنان مجموعه متنوعی از گروه‏هایی بود که هر یک به نحوی در «پیش برد» موقعیت زنان تلاش می‏کردند. اینک مفهوم فمنیسم فعالیت تمام کسانی را که در زمینه‏های مختلف برای پایان دادن به تابعیت تلاش می‏کنند در بر می‏گیرد.
این تعریف جامع از فمنیسم در مقابل نقطه‏نظر کسانی قرار دارد که عنوان فمنیسم را تنها به نظریات مشابه با نظریه مورد قبول خود اطلاق می‏کنند. از آنجا که نظریه فمنیستی تمام جنبه‏های زندگی را در بر می‏گیرد، اصطلاح فمنیسم دارای بار عاطفی نیرومندی است که از نظر عده‏ای تحقیرآمیز و از نظر برخی دیگر غرور آفرین محسوب می‏شود، بنابراین عده‏ای از مردم این عنوان را برای مدعیان آن نمی‏پذیرند و برخی دیگر برعکس آن را به کسانی نسبت می‏دهند که خود چنین ادعایی ندارند. هم‏چنان که یک نظریه نارسا درباره عدالت به هرحال
درکی از عدالتی است بهمین ترتیب هم یک درک فمنیستی نارسا بهرحال درکی فمنیستی است.
جنبش «آزادی زنان» مهمترین روایت فمنیستی در جامعه معاصر غرب است. خود این عنوان نشان‏دهنده زمینه سیاسی ظهور آن و کلیدی برای درک بعضی از تفاوت‏های آن با اشکال پیشین فمنیسم است.
فمنیست‏های اولیه از «حقوق» و «برابری» زن سخن می‏گفتند اما در دهه ۶۰ میلادی «ستم» و«آزادی» در فعالیت‏های سیاسی چپ نو کلماتی کلیدی به شمار می‏رفت. با افزایش جنبش‏های آزادی بخش از قبیل جنبش آزادی بخش سیاهان، جهان سوم و… فمنیسم جدید ناگزیر عنوان «جنبش آزادی بخش زنان» را به خود گرفت. این تغییر نام بازتاب تحول مهمی در دورنمای سیاسی فمنیسم معاصر است.

۲- هدف و انگیزه تحقیق
آشنایی با فمنیسم بعنوان یک نظریه، و سپس یافتن راه کارهای عملی جهت پیاده کردن نقاط مثبت این نظریه و اصلاح آن.
گرچه تاریخی طولانی از پیدایش فمنیسم نمی‏گذرد، ولی می‏توان قدمت آن را به قدمت رویارویی زنان با موانع و مشکلات در زندگی دانست. با این همه هرچند بعنوان یک تفکر و نظر سالهای زیادی از آغازش نمی‏گردند اما

Published on :Posted on

Post your comment

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *