دانلود پایان نامه

مشتقات ترپنها که از طریق واکنش استات – اسید موالیک بوجود میآیند.
ترکیبهای عطری که از طریق اسید شکمیک و فنیل پروپانوئید ساخته میشوند.
1-11- ترکیبهای شیمیایی اسانس اکالیپتوس
اسانس اکالیپتوس، ترکیب شیمیایی نسبتا درهم دارد که شامل آلدئیدوالریک، آلدئید بوتریک، پینن راست، کامفن، فنن ، نوعی الکل ترپنیک به نام پینوکاروئول ، الکل اتیلیک (به مقدار کم)، استات دامیل، یک ماده قابل تبلور به نام اودسمول که در غالب گونههای اکالیپتوس وجود دارد میباشد. بعلاوه دارای سینئول یا اوکالیپتول یا کاژهپوتول به فرمول C10H18O است و باید گفت که سینئول ماده اصلی تشکیل دهنده اسانس اکالیپتوس میباشد (مومنی و همکار، 1377).
1-12- باکتریها
در قرن اخیر بحث عفونتهای باکتریائی و مقاومت به آنتیبیوتیکها، تهدیدی جدی برای سلامت انسانها محسوب میشوند. لذا دستیابی به ترکیبات جدید ضدمیکروبی و طبیعی، با کمترین عارضه جانبی موضوعی است که همواره ذهن محققان را به خود معطوف ساخته است. از آنجائیکه گیاهان برای حفاظت خود در برابر عوامل بیماریزا ناگزیر به ایجاد مکانیسمهای دفاعی خاص و سنتز ترکیبات ضدمیکروبی میباشند، میتوانند همواره ضدمیکروبی و ضدباکتریال مطرح باشند (cha et al., 2005). باکتریها عوامل بیماریزا و عاملان بیماریهای خطرناکی هستند که امروزه افکار بشر را به خود مشغول کردهاند. باکتریها نیز همانند قارچها از دیرباز مورد بررسی و مطالعه قرار گرفتند (حسنزاده، 1374).
استافیلوکوکوس اورئوس باکتری بیماریزای مهمی است که در بروز عفونتهای مختلف از جمله آندوکاردیت، سپتی سمی، ضایعات کلیوی، مننژیت، مسمومیتهای غذایی در انسان و ورم پستان در گاوهای شیری دخالت دارد. این باکتری به دلیل داشتن عوامل بیماریزای متعدد از جمله آنزیمها و سموم مختلف در مقابل دفاع میزبان پایداری میکند( Malekzadeh, 1994).
اشریشیاکلی باسیلی گرم منفی از خانواده انتروباکتریاسه است که بیماریهای مختلفی از جمله عفونت دستگاه ادراری تناسلی، عفونت کیسه صفرا و مجاری صفراوی، مننژیت نوزادان نارس و کودکان ضعیف، عفونت زخمها، پنومونی، پریتونیت را در انسان ایجاد میکند (Malekzadeh, 1994; Naderinasab et al., 1997). Stafilococos aureusباکتری گرم مثبت و از خانواده میکروکوکاسه است که عامل بسیاری از عفونتهای چرکی و پوستی است و Eshrishiacly coli باکتری گرم منفی است که زیست کننده طبیعی رودههای بزرگ و کوچک تمام پستانداران به خصوص انسان، گاو، گوسفند، خرگوش، سگ و گربه بوده و عامل بیماری گوارشی اسهال میباشد (Queen et al., 1994 ).
استرپتوکوکوس پیوژنز مهمترین استرپتوکوکها در عفونتهای پوستی و بخش فوقانی دستگاه تنفس میباشد که این عفونتها عوارضی نظیر تب روماتیسمی و گلومرولونفریت را به دنبال دارند .(Malekzadeh, 1994; Naderinasab et al., 1997)
1-13- اهداف، اهمیت و ضرورت انجام تحقیق
کشور ما از نظر شرایط اقلیمی از جمله نادر کشورهائی است که میتواند محصولات مثمر و غیر مثمر را در پهن دشت مرز و بومش بدست آورد. با توجه به اینکه سطح وسیعی از ایران را مناطق خشک و نیمه خشک فرا گرفته است، انتخاب گونههایی از جنس اکالیپتوس که میتوانند در مقابل کم آبی و خشکی هوا مقاومت کنند و در ضمن از حداکثر تولید در اراضی فقیر و کم بازده نیز بهرهبرداری شود از جایگاه ویژه ای برخوردارند که در سال 1374 مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع با وارد کردن بذور گونههای سریع الرشد از جمله اکالیپتوس و آکاسیا گامهای نخستین این حرکت سازنده را برداشته است (همتی، 1375).
در عصر جدید صنایع داروسازی، پزشکان و گروههای تحقیقاتی بسیاری از کشورها مجدداً خود را به منابع طبیعی و گیاهان داروئی معطوف داشتند، به طوری که امروزه شاهد مزارع وسیع آزمایشی و تولیدی هستیم. کشت گیاهان داروئی در حال حاضر به عنوان شاخه مهمی از کشاورزی مطرح است که برای استخراج و تولید مواد اولیهای که در ساخت داروهای موجود به کار میروند صورت میگیرد. به دلیل اینکه مواد موثره موجود در داروهای گیاهی به دلیل همراه بودن آنها با مواد دیگر پیوسته از یک حالت تعادل بیولوژیک برخوردار میباشند، بنابراین در بدن انباشته نشده و اثرات جانبی به بار نمی آورند. از این رو برتری قابل ملاحظهای نسبت به داروهای شیمیائی دارند. نه تنها شناسائی دقیق گیاهان داروئی اهمیت دارد بلکه آشنائی به محل رویش، نیازهای رویشگاهی نیز از ضروریات به شمار می رود. نیاز صنعت داروسازی برای بدست آوردن مواد موثره گیاهان به حدی زیاد است که امکان بدست آوردن آن از طبیعت را غیر ممکن می سازد. از این لحاظ برای اینکه گیاه کیفیت و میزان مواد موثره را حفظ نماید باید شرایط خاصی در نظر گرفته شود.
کنترل بیولوژیک به دلیل بیخطر بودن برای انسان، دام و محیط زیست، یک روش مهم و مناسب محسوب میگردد. از جمله راههای کنترل بیولوژیک استفاده از باکتریهای همراه با عوارض آنتیگونیست و نیز استفاده از اسانسها و عصارههای گیاهی ضدباکتریایی میباشد(pabitra et al., 1996). هدف از انجام این تحقیق و آزمایش میزان تاثیر محلولپاشی عناصر ریزمغذی بر گیاه اکالیپتوس جهت افزایش کمی و کیفی اسانس و بررسی خاصیت ضدباکتریایی آنها مورد آزمون قرار گرفت. امید است که نتیجه این آزمایش و کار تحقیقاتی بتواند گامی موثر در پیشرفت علم و برای مقابله با عوامل میکروبی به کار رود.
فصل دوم
2-1- محیط و مواد مؤثّره
گیاهان دارویی مخازن غنی از متابولیتهای ثانوی یعنی مخازن موادّ مؤثّره اساسی بسیاری از داروهایند. موادّ مذکور اگرچه اساسأ با هدایت فرایندهای ژنتیکی ساخته میشوند، ولی ساخت آنها به طور بارزی تحت تأثیر عوامل محیطی قرار میگیرد. به طوری که عوامل محیطی باعث تغییراتی در رشد گیاهان دارویی، نیز در مقدار و کیفیّت موادّ مؤثره آنها (نظیر آلکالوئیدها، گلیکوزیدها، استروئیدها، روغنهای فرّار (اسانسها) و امثال آن) میگردد. محصول زراعی یک گیاه دارویی از نظر اقتصادی وقتی مقرون به صرفه است که مقدار متابولیتهای اولیه و ثانویّه آن به حدّ مطلوب رسیده باشد. با انتخاب عوامل محیطی و ارقام گیاهی مناسب میتوان به حداکثر مقدار محصول دست یافت. با توجه به توسعه روشهای استخراج و اندازهگیری مواد موثره گیاهان داروئی و تکنیکهای پیشرفته موجود، تحقیقات متعددی در مورد تأثیر عوامل محیطی، آب و کوددهی بر میزان متابولیتهای ثانویه در حال انجام است. عناصر غذائی نه تنها در افزایش میزان محصول گیاهان داروئی همانند بقیه گیاهان مؤثرند، بلکه کیفیت محصول تولیدی را نیز تغییر میدهند. عناصر غذایی با تأثیری که بر رشد رویشی و زایشی گیاهان دارند، بالطبع باعث تغییراتی در عملکرد محصول میشوند و کمیّت و کیفیت مواد مؤثره گیاهان را نیز تحت تأثیر قرار میدهند. علاوه بر این، وجود خواص آنتاگونیسمی و سینرژیستی بین عناصر غذایی، منجر به تغییر در جذب برخی از عناصر غیرضروری برای گیاه میگردند که در اغلب اوقات این عناصر برای انسان سمّی و خطرناک میباشند. بنابراین توصیه کودی برای گیاهان دارویی، باید با در نظر گرفتن موارد فوق صورت گیرد، زیرا ممکن است یک تیمار کودی باعث افزایش محصول گردد، در حالی که میزان مادّه مؤثّره گیاهان دارویی را کاهش دهد و یا تغییر کیفی خاصی در اجزای متشکله مواد موثره ایجاد نماید که سودمند نباشد یا یک تیمار کودی خاصی باعث بهبود میزان محصول و میزان مواد مؤثره گردد.
برپایه تحقیقات انجام شده، عوامل محیطی محل رویش گیاهان دارویی در سه محور زیر بر آنها تأثیر میگذارد:
تأثیر بر مقدار کلی مادّه مؤثّره گیاهان دارویی؛
تأثیر بر عناصر تشکیل دهنده موادّ مؤثّره؛
3- تأثیر بر مقدار تولید وزن خشک گیاه.
چنانکه در شکل2-1 مشاهده میشود، تشکیل مواد مؤثّره و همچنین تولید وزن خشک گیاه، ارتباطی تنگاتنگ با اوضاع زیست محیطی محل رویش آن دارد (امیدبیگی، 1374).

مطلب مرتبط :   مقاله رایگان با موضوع قانون حمایت خانواده و اعتیاد به اینترنت

شکل(2-1)، تأثیر عوامل محیط رویش، بر تولیدات متابولیتی گیاهان دارویی
2-2- کاربرد عناصر غذایی در سطح برگها سبب افزایش جذب میشود