پایان نامه ارشد درباره ضرایب همبستگی و دی اکسید کربن

دانلود پایان نامه

به طور کلی با وجود کشت دوم از آب و هوا، زمین، کارگر و منابع مورد نیاز، استفاده‌ی موثرتری می شود. برخی از مزایای کشت دوم گلرنگ به شرح زیر می باشد:
1- توانایی تولید دو محصول در یک فصل زراعی


2- کاهش فرسایش خاک در مقایسه با کشت رایج گلرنگ
3- توانایی تولید عملکردهای قابل مقایسه با کشت رایج گلرنگ
4- کاهش نیازهای شخم در مقایسه با کشت رایج گلرنگ
5- تناوب با محصولات دیگر و استفاده از مزایای تناوب
6- استفاده موثر از زمین، کارگر و منابع موجود
گرایستون و همکاران (Grayston et al., 1998) عقیده دارند که تنوع میکروبی خاک اطراف ریشه، به شدت تحت تاثیر گونه‌های گیاهی موجود می‌باشد و هر گونه‌ی گیاهی باعث گسترش میکروارگانیسم‌های خاص خودش می‌گردد. که می‌تواند در جهت رشد بهتر آن گونه عمل کند. گلن و ولکر (Glenn and Welker, 1997) و اسمیت و وارویل (Smith and Varvil, 1982) طی تحقیقی دریافتند که در دو سیستم تناوب پنبه بعد از گندم و بعد از ذرت، میزان دی اکسید کربن محیط ریشه بین 10 تا 30 درصد بیشتر از حالت تک کشتی بود ولی این نتیجه در مورد سیستم تناوب پنبه- ماش به دست نیامد.
نتایج بررسی باقری و همکاران (1385) روی ارقام گلرنگ در اصفهان نشان داد که صفات اقتصادی شامل میزان روغن دانه، عملکرد دانه و عملکرد روغن در واحد سطح در دو تاریخ‌کاشت زود هنگام بهاره و تابستانه، تفاوت معنی‌دار نداشتند و علی رغم کاهش ارتفاع بوته و دوره‌ی رسیدگی در تاریخ کاشت تابستانه، افزایش عملکرد دانه و روغن مشاهده گردید. بنابراین با توجه به افزایش میانگین عملکرد دانه و روغن اکثر ژنوتیپ‌ها در تاریخ‌کاشت تابستانه نسبت به تاریخ‌کاشت زود هنگام بهاره، و با توجه به اینکه طول دوره‌ی رسیدگی در تاریخ‌کاشت تابستانه نیز به صورت معنی‌داری کاهش می‌یابد، از گیاه گلرنگ به طور موفق به عنوان کشت دوم (کاشت تابستانه) و بعد از برداشت غلات دانه ریز، مانند گندم و جو، جهت استفاده‌ی بهینه از منابع آبی و زراعی استفاده نمودند. همچنین با توجه به نتایج بدست آمده از پژوهش آنها و با توجه به اهمیت فصل رشد و کوتاه بودن آن در کاشت تابستانه، ژنوتیپ‌های زودرس و با عملکرد بالا مانند C111 (لاین اصلاحی انتخاب شده از توده کوسه) با دوره‌ی رسیدگی 5/111 روز و عملکرد دانه 3186 کیلوگرم در هکتار و A1 (لاین انتخابی از توده آذربایجان)، با طول دوره‌ی رسیدگی 5/114 روز و عملکرد دانه 3006 کیلوگرم در هکتار توصیه شدند.
برنامه‌های کاشت دو یا چند محصول در سال در بسیاری از مناطق کشور مورد توجه است و موجب استفاده مؤثرتر از منابع طبیعی و افزایش بازدهی اقتصادی می‌گردد. در این زمینه، انتخاب گیاه مناسب و با دوره رشد کوتاه به عنوان محصول دوم، در کاشت پس از برداشت گندم و جو اهمیت دارد. با توجه به نیاز بسیار کشور به تولید دانه‌های روغنی، سازگاری وسیع گلرنگ، مشابهت نیاز‌های زراعی همچون زمین و امکانات مورد نیاز در کاشت، داشت و برداشت آن با غلات دانه ریز، و همچنین لزوم توجه به تناوب زراعی، ژنوتیپ‌های گلرنگ در صورت سازگاری و تولید مطلوب، نظر را جلب می‌کنند. ولی به منظور معرفی این محصول جدید به سیستم کشاورزی منطقه، لازم است نیاز‌های زراعی و ارقام مناسب برای دست‌یابی به عملکرد دانه مطلوب تعیین گردد.
2-9- همبستگی بین عملکرد و سایر صفات کمی و کیفی گلرنگ
شناسایی صفات مهم زراعی در گلرنگ و یافتن ارتباط و یا به عبارتی همبستگی بین آنها، دارای اهمیت ویژه‌ای می‌باشد. به خصوص عملکرد دانه که به عنوان یک صفت پلی‌ژنیک‌، انتخاب مستقیم برای اصلاح آن چندان موثر نخواهد بود و تنها برای اجزای آن می‌تواند مفید واقع گردد. اشری و همکاران (Ashri et al., 1977) با مطالعه بر روی 903 رقم زراعی گلرنگ گزارش نمودند که تعداد طبق در گیاه مهمترین جزء عملکرد دانه است و تعداد دانه در طبق در درجه دوم اهمیت قرار دارد، و وزن هزار دانه نیز تاثیری بر روی عملکرد دانه ندارد.
ماتور و همکاران (Mathur et al., 1976) دریافتند که تعداد روز تا شروع گلدهی، ارتفاع گیاه، تعداد شاخه اصلی، تعداد طبق، ضخامت طبق، تعداد دانه و وزن هزار دانه در واریته‌های مختلف گلرنگ، تفاوت معنی‌داری از خود نشان داده و اثر ضخامت طبق را مهمترین عامل غیر مستقیم در جهت افزایش عملکرد دانستند.
رائو و راماچاندرام (Rao and Ramachandram, 1997) گزارش نمودند که بین تعداد طبق و وزن هزار دانه با عملکرد دانه همبستگی مستقیم وجود دارد و صفات تعداد طبق، وزن طبق، نازکی پوست بیشترین اهمیت را در اصلاح عملکرد دانه و روغن دارند. سولانکی و پالیوال (Solanaki and Paliwal, 1979) اعلام نمودند که همبستگی مثبت و معنی‌داری بین تعداد دانه در طبق، تعداد طبق و وزن هزار دانه با عملکرد دانه در گلرنگ وجود دارد.
تومبر و جوهی (Tomber and Johi, 1981) گزارش نمودند که ضرایب همبستگی ژنوتیپی بین عملکرد دانه و تعداد شاخه در گیاه، تعداد روز تا شروع گلدهی و تعداد دانه در طبق مثبت بوده و تعداد طبق مهمترین صفت برای افزایش عملکرد دانه، می‌باشد. براتولن (Bratulan, 1993) به رابطه مثبت معنی‌داری (84/0=r) بین عملکرد دانه و تعداد طبق و همچنین بین عملکرد دانه و وزن هزار دانه (51/0=r) در گلرنگ اشاره نموده است.
کاساتو و همکاران (Cassato et al., 1997) در بررسی ارقام گلرنگ نتیجه‌گیری نمودند که تعداد طبق در گیاه رابطه مثبت و معنی‌داری با عملکرد دانه دارد.
پارامسوراپا (Paramaswarapa, 1984)، بهترین انتخاب جهت افزایش روغن در گلرنگ را تعداد طبق بالا و پوست نازک دانه اعلام نمود. جانسون و همکاران (Johnson et al., 1997) در بررسی‌های خود بر روی 2300 رقم گلرنگ کلکسیون کشور ایالات متحده، به رابطه مثبت و معنی‌دار بین روغن بالا و پوست نازک دانه اشاره دارند.
کورلتو و همکاران (Corleto et al., 1997) گزارش نمودند که همبستگی منفی و معنی‌داری (91/0- =r) بین پوسته دانه و میزان روغن دانه در گلرنگ وجود دارد. چادهاری و همکارن (Chaudhary et al., 1981) در مطالعه تجزیه علیت صفات گلرنگ گزارش نمودند که بیشترین اثر مستقیم و مثبت برای وزن هزار دانه بالا، مربوط به تعداد و سطح برگ می‌باشد. کومار و همکاران (Kumar et al., 1982) در بررسی‌های خود اعلام نمودند که ارتفاع گیاه، اندازه طبق، و تعداد دانه در طبق رابطه مثبت و معنی‌داری با عملکرد دانه و روغن دارند.
راماچاندرام (Ramachandram, 1983) پس از بررسی همبستگی ژنوتیپی و تجزیه علیت برای چند صفت کمی در گلرنگ گزارش نمود که عملکرد دانه با قطر ساقه، ارتفاع گیاه، طول شاخه و قطر طبق همبستگی مثبت و معنی‌دار دارد. پالیوال و سولانکی (Paliwal and Solanki, 1984) با مطالعه همبستگی و ضرایب علیت برای عملکرد بوته در ارقام گلرنگ، گزارش نمودند که انتخاب برای تعداد طبق در گیاه و وزن هزار دانه، بیشترین تاثیر را در افزایش عملکرد دانه دارد.
پاراساد و اگراول (Parasad and Agrawal, 1993) به رابطه مثبت و معنی‌دار بین صفات تعداد شاخه‌های اولیه، تعداد طبق و عملکرد دانه اشاره کرده‌اند.
خیدیر (Khidir, 1974)، پس از بررسی 14 صفت کمی روی 18 واریته گلرنگ اعلام کرد که عملکرد دانه به طور مثبت و معنی‌دار با صفات تعداد دانه در طبق، عرض طبق، عرض براکته‌ها و محتوای روغن همبستگی دارد. در حالی که وزن صد دانه به طور منفی و معنی‌دار با تعداد دانه در طبق و ارتفاع گیاه در بلوغ، همبستگی دارد. تاثیر مستقیم تعداد طبق در بوته، منفی است و تاثیر غیرمستقیم عرض طبق مثبت است.