مواد غذایی و رطوبت نسبی

دانلود پایان نامه

گستردهترین و متنوعترین اکالیپتوسها E. camaldulensis است، این گونهها قادر به سازگاری در خاکهای آهکی نیستند. E. camaldulensis در آب و هوای معتدل و گرمسیری و با بارندگی سالیانه 1100-200 میلیمتر رشد میکند.
E. camaldulensis یکی از گستردهترین گونههای درختی است که برای کشت و کار در زمینهای بیابانی و نیمهبیابانی استفاده میشود. کشت موفقیت آمیز این گونه به عنوان یک گونه وارداتی و به منظور تولید چوب در زمینهای خشک و غیر حاصلخیز ناشی از تحمل خشکی و دمای بالا همراه با رشد سریع در هنگام دسترسی به آب، ریشههای جذب کننده عمیق، مقاومت به شرایط غرقابی دورهای و شوری خاک، مقاومت به سرما و نیز توانایی تولید شاخههای جوانهزاد و چوب است. این گونه سایبان و باد شکن خوبی است، فرمهای مختلفی از آن شناخته شده، برگهای باریک و آویزان آن بسیار زینتی هستند (جوانشیر، 1351).


1-8- گونه E. microtheca
این گونه به صورت گسترده در نیمه شمالی استرالیا که دارای آب و هوای بدی است، پراکنده میباشد و بلندی آن در استرالیا به 15 تا 20 متر میرسد. در کشورهای متعددی کاشته شده است که در سودان، ایران، عراق و پاکستان موفق بوده است. ثابت شده است که نسبت به گرما و خشکی در مقایسه با سایر گونههای اکالیپتوس، حتی E. camaldulensis یا E. tereticornis، بردبار است. از نظر شکل ظاهری مطلوب نیست، ولی با آزمایش پروونانسهای جدید این گونه در محدوده رویشگاه طیبعی آن یا انتخاب پایههای برتر از یک توده طبیعی یا دستکاشت، قابل اصلاح است. این گونه دارای توانایی تحمل دوره طولانی و خشک از فروردین تا اواخر مرداد هر سال را که تامین آب آبیاری مقدور نیست و بارندگی نیز بسیار اندک است، دارد.

1-9- اکولوژی اکالیپتوس
یکی از از خصوصیات مهم گونههای اکالیپتوس داشتن نرمش اکولوژیک به نسبت وسیع است. تعداد زیادی از گونهها در موطن اصلی خود در حوزهای محدود انتشار دارند و همین گونهها در خارج از موطن خویش انتشار وسیعی دارند، مانند گونه E. globulus که در استرالیا در ناحیه کموسعتی با آب و هوای خیلی ملایم انتشار دارد. در صورتی که گونه فوق در کشورهایی نظیر برزیل، آرژانتین، هندوستان، اسپانیا، پرتغال، یونان و مراکش سازگاری خوبی نشان دادهاند و صدها هزار هکتار از زمینهای نقاط فوق زیر کشت این گونه قرار گرفتهاند گونه E. camaldulensis از نظر اکولوژیک شهرت بسزایی دارد، زیرا کمتر کشوری است که از این گونه استفاده نکرده باشد.
در مورد نرمش اکولوژیک اکالیپتوس در ایران به چند عامل زیر از سایر عوامل مهمتر هستند:
1-9-1- مقاومت در برابر سرما و یخبندان
بدون شک اکثر گونههای اکالیپتوس در مقابل سرما مقاوم نیستند و به همین جهت، سرما عامل محدود کنندهای در کشت اکالیپتوس به منظور بهرهبرداری چوب محسوب میشود و موجب کاهش دامنه انتشار آن در عرضهای شمالی میگردد. با این وجود، گونههای مهمی که تاکنون مقاومت آنها در برابر سرما تا حدودی مشخص گردیده است وجود دارند. به طور کلی میزان درجه حرارتی که یک گونه در برابر آن مقاومت میکند به شرایط محیط از جمله رطوبت نسبی هوا، جنس خاک، شدت باد و… بستگی دارد. مقاومت اکالیپتوسها در برابر سرماهای دیررس که با فعالیت بیشتر شیره نباتی همزمان میشوند فوقالعاده کم است (جوانشیر،1351).
1-9-2- مقاومت در مقابل خشکی
گونههای اکالیپتوس در رویشگاه خود در استرالیا در مناطقی با 200 میلیمتر بارندگی با بیش از 2000 میلیمتر پراکنش دارند، ولی اکثر گونههای اکالیپتوس در برابر تابستانهای خشک و دورههای خشک طولانی مقاوم هستند و این بردباری بیش از بردباری آنها در موطن اصلی آنان است. بنابراین در انتخاب گونه، میباید از گونههایی استفاده کرد که در مناطق خشک و نیمهخشک نظیر کشورهای مراکش، الجزایر، تونس، مصر، سودان و اردن کشت میشوند.
1-9-3- مقاومت در مقابل شوری خاک
عامل مهم دیگری که در بسیاری از نواحی خشک ایران نقش بازدارندهای در کشت اکالیپتوس دارد شوری خاک، بالا بودن سفره آبی شور زیرزمینی به ویژه ناحیه بزرگی مانند خوزستان است. اگرچه گونههای مختلف اکالیپتوس شرایط خاکی متفاوتی را طلب میکنند اما خاکهای خیلی آهکی با PH بالا و مقدار کلسیم آزاد به مقدار زیاد برای بسیاری از اکالیپتوسها نامناسبند، لکن به رغم این موضوع برخی از گونهها از قبیل E. camaldulensis در اراضی خیلی آهکی نیز تحمل خوبی دارند (همتی، 1375).
1-9-4- نقش قارچ ریشهها
اگر چه پرایور اجتماع قارچ ریشهها درختان اکالیپتوس را بسیار مفید تشخیص داده و در برخی موارد وجود آنها را برای کشت و توسعه گروهی از اکالیپتوسها ضروری میداند ولی در بسیاری از کشورها تجربه نشان داده است که میتوان نهالهای خزانهای قوی را بدون تلقیح خاک تهیه کرد.
1-9-5- نقش غدههای چوبی
بسیاری از گونههای اکالیپتوس به ویژه انواع مقاومتر به خشکی دارای یک عضو حمایتی زیرزمینی به نام غده چوبی هستند که مخزنی از مواد غذایی و آب جهت تجدید حیات در مقابل عوامل مخرب به ویژه آتش سوزی و خشکسالی است.
1-9-6- آفات و امراض
اگرچه اکالیپتوسها در خارج از موطن اصلی کاشته میشوند گاهی دچار صدمات و خساراتی بیشتر میگردند لکن در آزمایشهای مورد بررسی در آفات و امراض مهمی دیده نشدهاند. تنها در دو مورد پایههایی از گونههای E. wandoo و E. oleosa مورد حمله موریانه و همچنین احتمال میرود علت خشک شدن و نابودی درختان گونه E. occidentalis حمله قارچ باشند.
لکن در گونههای موفق اکالیپتوس از قبیل E. camaldulensis و E. microtheca موردی از حمله آفات و امراض مشاهده نگردیده است (عصاره و همکار، 1386).
1-10- طبقه بندی ترکیبهای شیمیایی موجود در اسانسها
اسانسها با توجه به ترکیبهای شیمیایی که دارند به چند گروه طبقه بندی میشود:
هیدروکربورها، الکلها، آلدئیدها، ستونها، استرها، فنلها، اترهای فنلی، اکسیدها، پراکسیدها، ترکیبهای ازتدار.
ترکیبهای شیمیایی اسانسها را ممکن است بر اساس مبدأ بیوسنتز آنها به دو طبقه تقسیم نمود: