دانلود پایان نامه

آب و هوای استان کرمان به علت وسعت منطقه، وجود پستی و بلندی‌ها و شرایط خاص اقلیمی، در نواحی مختلف کاملاً متفاوت است. دشت‌های وسیع استان کرمان توسط رشته کوه‌های زاگرس از یکدیگر جدا می‌شوند. هم‌جواری با پدیده‌هایی نظیر کویر در شرق و دریا در جنوب سبب شده است نواحی مختلف این استان تحت تأثیر جریان‌های گوناگون آب و هوایی قرار گیرند. به طور کلی استان کرمان دارای سه منطقه متفاوت اقلیمی به شرح زیر است:
1- اقلیم نیمه استوایی (شامل نواحی جیرفت و کهنوج)
2- اقلیم کویری (شامل نواحی حاشیه بم و شهداد)
3- اقلیم معتدل و سردسیری (شامل نواحی کوهستانی)
به طور کلی عوامل مؤثر بر تنوع آب و هوایی استان کرمان را می‌توان عرض جغرافیایی، اختلاف ارتفاع، نوع توده هوا و وجود پهنه خشک لوت در شرق استان دانست.
1-8- معرفی منطقه مورد مطالعه
1-8-1- موقعیت جغرافیایی شهربابک:
شهربابک در 30 درجه و 7 دقیقه طول جغرافیایی و 30 درجه و 6 دقیقه و 30 ثانیه عرض جغرافیایی قرار دارد. این شهرستان در غرب استان کرمان قرار گرفته و از شمال به استان یزد و از مشرق به شهرستان رفسنجان و از جنوب به شهرستان سیرجان و از مغرب به استان‌های یزد و فارس محدود می‌شود. ارتفاع متوسط مرکز شهر از سطح دریا 1840 متر می‌باشد. شهربابک فاصله 240 کیلومتری از یزد و 250 کیلومتر از کرمان و 100 کیلومتر از سیرجان بر سر جاده مهم و ترانزیتی بندرعباس به تهران قرار گرفته است (ملک عباسی، 1389).
شکل 1-3: نقشه موقعیت شهرستان شهربابک در استان کرمان
1-8-2- آب و هوای شهربابک:
آب و هوای نواحی دشت شهرستان شهربابک از نوع نیمه بیابانی و آب و هوای مناطق کوهستانی آن معتدل کوهستانی می‌باشد. آب و هوای نیمه بیابانی بیشتر در نواحی دشت حکومت دارد و مقدار باران سالانه‌ی آن کم است (حدود140-120میلیمتر) که باعث رطوبت ناکافی در منطقه و اختلاف شدید درجه حرارت بین سردترین و گرمترین ساعات شبانه روز می‌شود. کمی باران سبب فقر پوشش گیاهی و مراتع گشته و فرسایش بادی نیز در آن به چشم می‌خورد. آب و هوای کوهپایه‌ای بیشتر در مناطق کوهستانی شهربابک حکم‌فرمایی دارد که از ویژگی‌های آن زمستان‌های سرد و یخبندان و تابستان‌های معتدل می‌باشد. نزولات آسمانی بیشتر به صورت برف و تگرگ بوده و ارتفاعات بلند بعضی از کوه‌های شمال و شمال غربی شهرستان را در بر می‌گیرد. میزان بارش در نواحی کوهستانی شهربابک بیش از340 تا 400 میلی‌متر به ثبت رسیده است (ملک عباسی، 1389).
1-8-3- زمین‌شناختی کمربند (ارومیه – بزمان):
در کره زمین چند کمربند چین‌خورده وجود دارد که یکی از مهم‌ترین آن‌ها کمربند چین‌خورده مدیترانه – هیمالیا – اندونزی یا به عبارت دیگر آلپ – هیمالیا است. اهمیت این کمربند چین‌خورده در این است که از اقیانوس اطلس تا اقیانوس آرام کشیده شده است و پلاتفرم اوراسیا در شمال را از پلاتفرم گندوانا در جنوب جدا می‌کند . ایران در بخش میانی این کمربند بین هیمالیا در شرق و آلپ در غرب قرارگرفته است (محمودی میمند، 1372). فعالیت‌های آتشفشانی در ایران مرکزی به نام کمربند آتشفشانی ارومیه – بزمان به صورت رشته‌کوه‌هایی از آذربایجان (سهند و سبلان) تا بزمان در بلوچستان امتداد دارد (طالقانی، 1382). این کمربند از چند سکانس آتشفشانی تشکیل شده که عبارتنداز:
1- سنگ‌های آتشفشانی پالئوژن که می‌توان در کمان ماگمایی ارومیه -بزمان به ویژه در نواحی شهربابک، اردستان، کاشان، آران، ساوه و غیره دید و در بعضی نقاط (شهربابک) سنگ‌های زیر
اشباع قلیایی (فنولیت، تفریت، بازانیت) در کنار سنگ‌های فوق اشباع (داسیت ها) دیده می‌شوند.
2- ستبرترین واحدهای آتشفشانی ایران، به سن ائوسن هستند که به‌ویژه در کمان ماگمایی ارومیه – بزمان، کوه‌های خاور ایران، بلوک لوت، جنوب بینالود، بخش جنوبی البرز و شمال باختری آذربایجان رخنمون دارند «در ایران مرکزی».
3- «در کمان ماگمایی ارومیه – بزمان» مخروط بزرگ آتشفشان کوه مزاحم، از جمله آتشفشانی های نئوژن شمال شهربابک است که با مواد آتشفشانی (داسیت و داسیتویید) و آذرآواری آغاز می‌شود و با کنگلومرا و ماسه سنگ و سرانجام با 20 متر روانه آندزیتی پوشیده می‌شود (اسدی، 1388).
شکل 1-4: موقعیت کمربند ماگمایی ارومیه- بزمان
1-8-4- مهم‌ترین پدیده‌های ژئوتوریسمی کمربند ارومیه- بزمان در محدوده شهرستان شهربابک:
1-چهره ظاهری کوه‌ها در محدوده شهرستان عمدتاً به صورت دیوارهای بلند و طویل و قله‌های منفرد آتشفشانی در بین آن‌ها می‌باشد. معروف‌ترین قله‌های کمربند ارومیه – بزمان در این محدوده عبارت‌اند از قله کوه ایوب، مدوار، محمدآباد، نرکوه جوزم، مزاحم، سرا.
2- آتشفشان زیبای آبدر(مزاحم) واقع در این کمربند و در محدوده شهرستان شهربابک یکی از آتشفشان ها ی معروف رشته ارومیه – بزمان است که محدوده‌ای به وسعت حدود 300 کیلومترمربع را می‌پوشاند آخرین فازهای فعالیت این آتشفشان را مربوط اواخر دوره پلیوسن می‌دانند (احمدی‌پور، 1372).