دانلود پایان نامه

متناسب با نیازها و نقاط قوت و ضعف دانش آموزان بوده و مشکلات ادراکی آنها را حل کند . بهبود هماهنگی حرکتی و ادراک بینایی اعتماد به نفس کودکان یا نارسائی در یادگیری را تقویت کرده و توانایی آنها را برای بیان خلاقیت شان در هنرهای کلامی و تجسمی افزایش می دهد. زمانیکه دانش آموزان با نارسائی های ویژه در یادگیری به ویژه دانش حساب نارساو نارساخوان تلاش می کنند تا خود را از طریق هنر بیان کنند ، مشکلات در پردازش اطلاعات و یا همان مشکلات ادراکی سد راه آنها می شود . اما خودهنر به ویژه هنرهای تجسمی چون نقاشی وسفال می تواند موجبات تخلیه هیجانی را برای افراد فراهم کرده و به تدریج با افزایش دامنه توجه و تمرکز روی افزایش ادراک بینائی موثر باشد ( اوهلین ، 1979،آندریاس ، 2005 ، هانلی ، 1992).
در سال 1996 ، بنا به گزارشات رسیده ، 10 درصد جمعیت ایالات متحده امریکا مبتلا به ناتوانی یادگیری تشخیص داده شدند . که از میان آنها 5 درصد دانش آموزان مدارس دولتی به مراکز مشاوره توانبخشی و روانشناسی ارجاع داده شدند . ونیاز روز افزون به ارائه خدمات وی‍ژه برای آنها ایجاد شد و چون اغلب دانش آموزان با نارسائی ویژه دریادگیری در خواندن ، نوشتن وریاضیات مشکلات زیادی دارند ، مشکلات دیگری چون عدم هماهنگی چشم و دست ، مهارتهای ضعیف پردازش اطلاعات بینایی بر اساس مطالعات و بررسی های گوناگون مشخص شد و این مهارتها همگی از جمله مهارتهایی هستند که مستقیماً با خواندن ، نوشتن و ریاضی ارتباط دارند ( تامپسون و لیون ، 1997 ، آندریاس ، 2005).
برای درمان مشکلات ناشی از نارسائی های ویژه در یادگیری ، راهبردهای زیر در دانش آموزان حساب نارسا ، نارسا خوان و نارسا نویس بسیار کاربرد دارند.
راهبردهایی جهت تقویت نقاط ضعف و قدرت و توانمندی های دانش آموز با ناتوانی یادگیری
استفاده از جملات کوتاه و واژگان و مکالمه ساده

ایجاد ساختاری ساده در هنگام خواندن ، نوشتن و محاسبه
ایجاد فضای مناسب جهت افزایش اعتماد به نفس
ایجاد انعطاف پذیری در رویکردهای کلاس درس

استفاده از روشهایی برای ترمیم مشکلات و تفهیم بیشتر مواد درسی (استفاده از رنگ ، اسباب بازی ، خمیر بازی ، گل سفال ، مواد طبیعی چون شن و ماسه )
ایجاد تقویت مثبت مهارتهای اجتماعی مناسب درخانه و محیطهای مختلف
تشخیص اینکه دانش آموزان با نارسایی یادگیری بتواند بخوبی از زمان استفاده کنند .
این راهبردهای یادگیری در قالب یک برنامه هنردرمانی یا آموزش هنر برای دانش آموزان مذکور قابل اجرا هستند تا از طریق آنها بتوان موارد زیر را انجام داد:
تشخیص مهارتهای رشد هنر در دانش آموزان با ناتوانی یادگیری که مشکلات ادراک بینایی را تجربه می کنند .
استفاده ازفعالیتهای هنری برای بیان نیازهای عاطفی ـ هیجانی و آموزش کودکان خردسالی که درمعرض ناتوانی های یادگیری هستند(آندرسون ،2002).

رشد نقا شی و ترسیم وناتوانی های یادگیری
برای تعیین سطوح مهارتهای هنر نقاشی ، پژوهشها و مطالعات مربوط در این زمینه که درگذشته انجام شد ، را می توان مورد بازنگری و توجه قرار دارد .برای اولین بار در سال 1957 میلادی لوون فلد سه سطح رشدی بالا ، پائین و متوسط برای مهارتهای ترسیمی کودکان تهیه کرده و شرح داد که اولین مرحله که در سنین 2 تا 3 سالگی رخ می دهد . مرحله خط خطی کردن است که در این مرحله تجربیات حرکات بدنی کودک شکل می گیرد . کم کم در سنین 4تا 5 سالگی مرحله دوم یا مرحله کشیدن اشکال ساده هندسی به وجود می آید . که طی آن کودک به ترسیم اشکال ناقص و ساده پرداخته و آنها را در ابعاد گوناگون ترسیم می کند . در مرحله بعدی یا مرحله سوم از رشد نقاشی ، کودک کم کم به ترسیم اشکال سمبولیک ساده پرداخته و شمایی از اشکال سمبولیک و گاهی نیز ترکیبی از دو شکل را ترسیم می کند . این مرحله معمولاً بین 5تا 6 سالگی رخ می دهد در مرحله چهارم کودک اشکال ساده قبلی را باهم ترکیب کرده و درک فضائی و تجسم او تا اندازه زیادی کامل می شود . در این مرحله که کودک معمولاً 7 ساله است می تواند با ترکیب اشکال هندسی ساده نظیردایره ، مربع و مثلث ، شمائی از خانه را ترسیم کند و به والدین یا مربی نشان دهد . در مرحله آخر یا مرحله پنجم کودک کم کم اشکال پیچیده ای را نظیر درخت ، جنگل ، کوه ، انسان های مختلف ،‌حیوانات و … را ترسیم کرده و ابعاد و تناسب را رعایت می کند . این تقسیم بندی توسط کلوگ نیز انجام گرفته ولی لوون فلد آنرا به تفضیل توضیح داده است . به اعتقاد پژوهشگرانی چون لوول فلد، کلوگ و گودیناف ،‌ کودکان با مشکلات ویژه در یادگیری معمولاً مراحل چهارم و پنجم را به سختی پشت سر می گذارند و گاهی نیز هرگز آنرا کسب نمی کنند و نیز در مراحل دوم و سوم از رشد نقاشی بسیار مشکل دارند (دادستان، 1386، لوون فلد ، 1975 ، به نقل از آندریاس ، 2005).
چاپمن در سال 1987 طی پژوهش ها ومطالعات در زمینه رشد نقاشی وترسیم نشان داد که کودکان در سن 5 سالگی بیشتر می توانند یادبگیرند که از ابزارهای هنری برای ترسیم و رنگ آمیزی اشکال مشخص شده استفاده کنند ونیز قادرند که با قیچی اشکال هندسی کشیده شده روی کاغذ را بریده ونیز قادرند که با گل سفال از روی الگوی خاص الگو برداری کرده و همان شکل را درست کرده و بعد رنگ آمیزی کنند ، اما کودکان با ناتوانی در یادگیری در سنین 7 تا 9 سال این مهارت را آنطورکه باید کسب نکرده اند در همین رابطه درچینک در سال 1995 طی بررسی های خود عنوان کرد که کودکان با مشکلات ادراکی به ویژه مشکلات ادراکی بینایی رفتارهای هنری خاصی را از خودنشان می دهند ، نظیر: بازسازی ضعیف شکل وترسیم ناقص ، فضابندی ضعیف اشکال به ویژه در نقاشی و سفالگری ، عدم تطابق در اندازه ها و ابعاد تصاویر مثل انسان ، چرخش و تحریف اشکال در نقاشی و ترسیمات ، تکرار خطوط و زوایا (چاپمن ، 1978، درچینک ، 1995 ، به نقل از آندریاس ، 2005).
در زمینه نقاشی کودکان با ناتوانی های یادگیری ، پژوهشگرانی چون تامپسون مطالعاتی را انجام داده وبه این نتیجه رسیده اند که مشکلات این کودکان بیشتر در زمینه ادراک بینایی
است . و نقایص ادراک بینایی آنها در کارهای هنری چون : نقاشی ، ترسیم، کار با سفال ورنگ آمیزی کاملاً مشهوداست . اما آموزش همین کارهای هنری به ویژه نقاشی می تواند علاوه بر بهبود مشکلات ادراکی ، سطح اضطراب ، افسردگی و انزوای اجتماعی آنها را کاهش دهد
( تامپسون ، 1996 ، به نقل از کیس ، 2006)

مطلب مرتبط :   دانلود رایگان پایان نامه روانشناسی درباره و

پیشینه پژوهش
اولین رویکرد تاریخی مربوط به هنردرمانی و آموزش هنر در زمینه کودکان با ناتوانی های یادگیری به مطالعات و پژوهشهای لوون فلد ، در سال 1957 بر می گردد که وی سطوحی را برای مهارتهای رشد هنری کودکان با ناتوانی های یادگیری تهیه کرد و از این طریق و با بهره گرفتن از فعالیتهای هنری (آموزش رنگ آمیزی و نقاشی) کودکان را در 5 سطح جداگانه قرارداده و آنها را در هر سطحی که بودند تقویت نمود و با آموزش تلاش کرد تا به مرحله بعدی راه پیدا کنند. علاوه بر لوون فلد ، نامبرگ و کرامر نیز دو هنردرمانگر بودند که در جلسات هنر درمانی خود از تکنیکهای روان تحلیل گرایانه نظیر تداعی آزاد ، تفسیر رویا و فعالیتهای برون فکنانه نظیر کلاژ و نقاشی استفاده کردند . و تاکید آنها به فرایندهای هوشیار و ناهوشیار از طریق هنربود ( نامبرگ وکرامر ، 1966 ، لوون فلد ، 1975 ، کیس ودالی ، 2006)
از اقدامات دیگر در زمینه هنردرمانی می توان به مطالعات و پژوهشهای اوهلین در سال 1979 اشاره کرد که وی یک هنردرمانگر رشدی بود که در کارهایش به نظریه های پیاژه ولوون فلد در دهه 1950 متکی بود واز آموزش هنرهای تجسمی چون نقاشی و طراحی برای تقویت رشد شناختی و نیز مهارتهای ادراکی چون دقت بینایی کودکان کم توان ذهنی آموزش پذیر استفاده کرد . درسال 1979 ، اوهلین براین نکته تاکید فراوان کرد که کودکان در نقاشی به تصور بدنی تاکید می کنند و نیز در بررسی های خود نشان داد که کودکان با ناتوانی های یادگیری از طریق آموزش نقاشی درک بهتری از خود پیدا می کنند . در دهه 1970 ، اوهلین فهرستی از شاخص های ترسیمی برای ناتوائیهای مختلف چون مشکلات یادگیری ، ادراکی و نیز اختلالات هیجانی ـ‌ عاطفی تهیه کرده تکنیکهای هنری به ویژه نقاشی را که می تواند برای هر کدام از افراد این گروه موثر باشد مشخص نمود . وی اولین فردی بود که پیشنهاد کرد بهتر است در مورد کودکان با نقایص نورولو‍یکی و یا مشکلات ادراک بینایی در هنگام آموزش نقاشی از رنگهای سفید یا روشن روی زمینه های سیاه یا تیره ونیز از رنگهای متضاد در نقاشی استفاده کرد ، به عنوان نمونه کشیدن رنگ قرمز روی زمینه سبز و یا رنگ کردن دایره سیاه روی کارتی سفید و از این طریق نشان داد که این کودکان می توانند در زمینه تشخیص تصویر از زمینه درک مفهوم بهتری پیدا کنند (اوهلین ، 1972، به نقل از آندریاس ، 2005، دای ، 2007).
یکی دیگر از رویکردهای مربوط به هنردرمانی ایجاد رویکردی تحت عنوان هنر درمانی شناختی برای کودکان بود . روزال در 1992 هنر درمانی شناختی را شکوفاکرد و به اهمیت تصاویر خلاق ، قدرت آرامسازی ونیاز به تغییر ادراک برای کمک به کودکان در یادگیری خودکنترل و کنترل رفتارهایشان از طریق نقاشی و سفالگری تاکید کرد. مطابق با نظریه
روزال ، هنر درمان شناخت گرا ، درمانگری است که برای دانش آموز، خانواده و حتی معلم کلاس می تواند هم مربی باشد و هم مشاور ( روزال ، 1992، کیس ، 2008).
آندریاس نیز هنر درمانگری است که از آموزش هنرهای تجسمی (نقاشی و سفال ) برای افزایش مهارتهای ادراک بینایی کودکان نارسا خوان و حساب نارسا استفاده کرده است و مطالعات و بررسی های او نشان داده که آموزش هنرهای تجسمی می تواند موجب افزایش مهارتهای مرتبط با ادراک بینایی ادراک فضایی و تشخیص شکل از زمینه شده وبالطبع یادگیری را در این گروه از کودکان ارتقاء دهد ( آندریاس ، 2005)
در ایران نیز از سالهای قبل به وی‍ژه بعد از انقلاب اسلامی ، برای بهبود مشکلات رفتاری و نیز تخلیه هیجان بیماران ، به ویژه بیماران روانی بزرگسالی از کارهای هنری چون نقاشی ، موسیقی ، تئاتر ،‌صنایع دستی نظیر گلیم بافی ، حصیر بافی ، بافتنی ،‌منبت کاری و سفالگری در مراکز روانپزشکی چون بیمارستان رازی استفاده های بسیار زیادی شده است . و این برنامه ها تا حدودی به کاهش مشکلات شناختی و هیجانی این افراد کمک کرده است . در زمینه توانبخشی و آموزش کودکان استثنایی به ویژه کودکان اوتیستیک ، سندرم دادن و نیز کودکان با اختلال کمبود توجه بیش فعالی از برنامه های آموزش هنر استفاده های بسیاری شده است . به عنوان نمونه ، سلطانی
خدیو( 1382) در پژوهش تحت عنوان « رشد مهارتهای دست» از نقش ترسیم و نقاشی در بهبود مشکلات حرکات ظریف کودکان خام حرکات سخن به میان آورده و بررسی ها نشان داد که ترسیم و نقاشی نقش چشمگیری در بهبود مشکلات درکی حرکتی این گروه از کودکان دارد (سلطانی خدیو، 1382، بهینا، 1380)
میرزاخانی نیز ( 1378) در پژوهشی تحت عنوان « بررسی تاثیر آموزش حرکات ظریف دست به روی مهارتهای یادگیری دانش آموزان 6تا 8 ساله دیر آموز» از نقاشی و ترسیم به عنوان ابزار آموزشی استفاده کرده و نتایج پژوهشی وی نشان داده که نقاشی می تواند از طریق تقویت حرکات ظریف دست و انگشتان مشکلات یادگیری را کاهش دهد.

فصل سوم
روش شناسی پژوهش

جامعه پژوهش
جامعه پژوهش شامل کلیه دانش آموزان حساب نارسا پایه های دوم و سوم دبستان بود که درمنطقه 3 آموزش و پرورش شهرتهران درس می خوانند .

مطلب مرتبط :   پایان نامه رشته روانشناسی درباره : کیفیت زندگی کاری

نمونه پژوهش
نمونه پژوهش شامل 30 نفر از دانش آموزان حساب نارسای پایه های دوم و سوم دبستان بودکه در یکی از دبستانهای پسرانه منطقه سه آموزش و پرورش شهرتهران درس می خوانند .

روش نمونه گیری
با بهره گرفتن از روش غربالگری و با کمک پرسشنامه تشخیصی حساب نارسائیDSM IV ، تعداد سی نفر از دانش آموزان به عنوان حساب نارسا ” انتخاب شدند که دوازده نفر از آنها از کلاس دوم و هجده نفر از انها از کلاس سوم بودند.

 

اینجا فقط تکه های از پایان نامه به صورت رندم (تصادفی) درج می شود که هنگام انتقال از فایل ورد ممکن است باعث به هم ریختگی شود و یا عکس ها ، نمودار ها و جداول درج نشوند.

برای دانلود متن کامل پایان نامه ، مقاله ، تحقیق ، پروژه ، پروپوزال ،سمینار مقطع کارشناسی ، ارشد و دکتری در موضوعات مختلف با فرمت ورد می توانید به سایت  77u.ir  مراجعه نمایید

رشته روانشناسی و علوم تربیتی همه موضوعات و گرایش ها :روانشناسی بالینی ، تربیتی ، صنعتی سازمانی ،آموزش‌ و پرورش‌، کودکاناستثنائی‌،روانسنجی، تکنولوژی آموزشی ، مدیریت آموزشی ، برنامه ریزی درسی ، زیست روانشناسی ، روانشناسی رشد

در این سایت مجموعه بسیار بزرگی از مقالات و پایان نامه ها با منابع و ماخذ کامل درج شده که قسمتی از آنها به صورت رایگان و بقیه برای فروش و دانلود درج شده اند

روش پژوهش
با توجه به اینکه روش اجرای پژوهش تاثیر آموزش هنرهای تجسمی ( متغیر مستقل) بر افزایش مهارتهای پردازش اطلاعات بینائی ( متغیر وابسته ) کودکان حساب نارسا بود، بنا براین روش پژوهش از نوع روش آزمایشی پیش آزمون ـ‌ پس آزمون با گروه کنترل بوده .

روش اجرای پژوهش
ابتدا با اخذ مجوز رسمی ازاداره آموزش و پرورش تهران در ابتدای سال تحصیلی (مهرماه) و بعد از نمونه گیری دریکی از مدارس پسرانه منطقه سه آموزش و پرورش ،‌ابزارهای اندازه گیری و پرسشنامه تشخیصی حساب نارسائی DSM IV مورد استفاده قرار گرفت .
ابتدا آزمون ایران کی مت به صورت فردی در مورد هر کدام از آزمودنی ها انجام گرفت و بعد آزمون های آندره ری و ادراک بینائی فراستیگ انجام شد بعداز اتمام پیش آزمون ، آزمودنی ها در سه گروه ده نفره (دوگروه مداخله و یک گروه کنترل ) قرار داده شده و بعد گروه های مداخله به مدت 24 جلسه تحت برنامه آموزشی هنرهای تجسمی قرار گرفتند ، بدین صورت که به یک گروه مداخله ، نقاشی و به گروه مداخله دیگرسفال آموزش داده شد ولی به گروه کنتر آموزشی داده نشد و در نهایت پس از اتمام 24 جلسه آموزشی، از هر سه گروه پس آزمون به عمل آمد .
جدول 1-3
پس آ‌زمون مداخله پیش آزمون مراحل اجرا گروه
کی مت ـ‌آندره ری فراستیگ نقاشی کی مت ـ‌آندره ری فراستیگ گروه نقاشی
کی مت ـ‌ آندره ری
فراستیک سفال کی مت ـ‌آندره ری فراستیگ گروه سفال
کی مت ـ‌آندره ری فراستیگ ــــــــــــــــ کی مت ـ‌آندره ری فراستیگ گروه کنترل

ابزار اندازه گیری
برای جمع آوری داده ها و اطلاعات در خصوص مشکلات کودکان حساب نارسا ازابزار زیر در پژوهش استفاده گردید.
آزمون پیشرفته رشد ادراک بینائی فراستیگ
این آزمون توسط فراستیگ (1961) تهیه شده است . و ضمن ارزیابی 5 زمینه از مهارتهای پردازش اطلاعات بینائی یا ادراک بینائی شامل برنامه آموزشی و تقویتی برای اصلاح و ترمیم ناتوانی در هریک از زمینه ها نیز هست . آزمون فراستیگ که آزمون رشد ادراک بینائی است ، صرفاً به سنجش و تقویت بینائی تاکید دارد و 5 زمینه از مهارتهای ادرک بینائی یعنی هماهنگی چشم و دست ، تشخیص ‌ شکل از زمینه ، درک ثبات شکل، ارتباط فضائی، و موقعیت فضائی را ارزیابی کرده و می سنجد این آزمون تا کنون دوبار تجدید نظر شده و توسط تبریزی و همکارانش در ایران ، انطباق و هنجاریابی شده است . (سیف نراقی و نادری، 1384، تبریزی و همکاران ، 1375)

آزمون ریاضی ایران کی مت
از این آزمون برای تشخیص حساب نارسائی درکودکان استفاده شده و شامل خرده آزمونهای زیر است .
1. شمارش 2. جمع 3. تفریق 4. اندازه گیری
5. هندسه 6. ضرب 7. تقسیم 8.زمان
9. حل مساله 10 . تفسیر 11. محاسبه ذهنی 12. تخمین
13. اعداد گویا
این آزمون برای پایه های اول تا پنجم دبستان قابل اجراست و در پایه های اول و دوم دبستان تمامی خرده ازمونها به جز خرده آزمونهای ضرب ،‌تقسیم و محاسبه ذهنی و اعداد گویا اجرا می شوند. (خرده آزمون حل مساله نیز در پایه اول دبستان اجرا نمی شود) نکته اساسی در آزمون ریاضی ایران کی مت این است که درهنگام اجرای آن و به منظور تعیین سطح ورودی دانش آموزان ابتدا از خرده آزمون شمارش شروع می کنیم . و تا تشکیل سطح پایه و سطح سقفی خرده آزمون شمارش را ادامه می دهیم و در رابطه با دیگر خرده آزمونها نیز همینطور است . در بهار سال 1984 این آزمون به طور آزمایشی روی 1600 دانش آموز (کودکستانی تا کلاس هشتم) اجرا شد . هدف از این مطالعه بدست آوردن اطلاعات آزمونگران و آزمودنیها بوده
است . هر خرده آزمون شامل 4 حیطه است که تمام اعداد را دریک سلسله مراتب قرار می دهد و هرکدام از این حیطه ها به وسیله 6 پرسش مورد سنجش قرار گرفت و این 13 خرده آزمون در سه بخش مفاهیم ، کاربرد و عملیات قرارمی گیرند. بخش مفاهیم شامل خرده آزمونهای شمارش، اعداد گویا و هندسه است . در بخش عملیات خرده ازمونها عبارتند از : جمع، تفریق، ضرب، تقسیم، و محاسبه ذهنی و بخش کاربرد که به عنوان بالاترین سطح اجرا در ریاضیات است شامل اندازه گیری ، زمان ، پول و تخمین است

دیدگاهتان را بنویسید