دانلود پایان نامه

تصویر3-6-نقاشی جلدلاکی،محمدزمان(دوم)،قرن13،ه،ق،برگرفته ازکتاب جهانگیرشهدادی
تصویر3-7-نقاشی گل وپرنده،جلدلاکی،محمدزمان(دوم)،قرن 13ه.ق،برگرفته ازکتاب منتخب آثارنقاشی های لاکی-موزه عباسی
3-3-ویژگی های زیباشناختی مکتب افشاریه
در جو نا آرام زمان نادر شاه نقاشی درباری از تحول باز ماند و فقط نقاشی های دیواری بزرگ مقیاس که احتمالا″ رابط میان نمونه های اواخر قرن یازدهم / هفدهم و اواخر قرن دوازدهم /هجدهم در سبک زند و شامل چند پرتره از نادر شاه هستند ، موجود است . گاه گفته می شود که هنر ها در آشفتگی های سیاسی نمو می یابند و البته این امر در مورد دوره تیموری صادق است ؛ اما قرن دوازدهم / هجدهم یکی از آشفته ترین دوره های سیاسی –تاریخی ایران ، دست کم در نقاشی است و شاید عقیم ترین و غیر خلاقانه ترین زمانهاست که شاهد خرد شدن سبک بومی در طوفان اندیشه ها و اصول اروپایی بود .
از مهم ترین ویژگی های نقاشی ایران در قرن دوازدهم /هجدهم ، زوال و کاهش تذهیب کتب است . هنرمندان به جای تذهیب کتاب ، هنر خود را صرف نقاشی رنگ روغن و هر چه بیشتر تزیین اشیاء کوچک ( قلمدان ، آیینه دان ، صندوقچه و لفاف و جلد کتاب ) با خمیر کاغذ لاکی یا چوبی می کردند . در دوره افشاریه ، شیوه درباری صفویه و عوامل اروپایی و مغولی آن از طریق روابط شاگر د و استادی تشخیص داده می شود . به طور کلی ویژگی های اروپایی نسخه مصور این دو ره ، همچون سایه اندازی رنگ ، برجسته نمایی ، جامه سازی و ژرف نمایی ، همه سطحی است و ادراک تصویری و مضمون کار به طور خطا ناپذیری ماهیت ایرانی خود را محفوظ داشته است .
بیشتر نقاشی این دوره در قالب مرقع می باشد ؛ مجموعه ای از نقاشی و خوشنویسی که گاهی اوقات در قالب های پر شکوه و بعضی اوقات در قالب های کسل کننده ظاهر می شود . نقاشی دوره افشاریه ، تأثیر شیوه نقاشی اروپایی را تصدیق کرد ، ضمن اینکه قوانین و اصول نقاشان نسل گذشته را حفظ نمود و تنها تفاوت موجود ، تغییرات در جزئیات لباس است . در ضمن ، نارضایتی و خیزش مردم در زمینه هنر ها در تلاش برای ایجاد نوعی سبک نسبتا رئالیستی متجلی شد ، گو اینکه در گیر قرار داد های بی روح و سر آکادمیک بود . برخی از عناصر جدید رئالیسم (واقع گرایی ) مردمی و عامیانه در چهره نگاری های متعدد نادر شاه آشکار است .
3-3-1هنرمندان دوره افشاریه
علی اشرف
ظهور هنری « علی اشرف » از اواسط قرن دوازدهم هجری است ، یعنی در حدود 1140 و 1150 هجری .
بنابراین باید تولد او را در حدود سال 1120 هجری احتمال داد . علی اشرف در نقاشی گل و بلبل سازی و صورت سازی استادی ماهرو زبردست مسلم بود . علی اشرف آثارش را با سجع « زبعد محمد ، علی اشرف است » رقم می زد و بنابراین احتمال دارد او شاگرد محمد زمان یا محمد علی بوده باشد .(تصویر3-8) بیشتر آثار وی به سال های 1147-1173ق . /1734 -1759 م . تعلق
تصویر(3-8)سجع یاامضای علی اشرف،ازکتاب کارهای لاکی،ناصرخلیلی
دارد .علی اشرف عمدتا″ به موضوع گل و مرغ می پرداخت . از ویژگی های کارش این بود که انبوه گل های ریز و رنگارنگ را با اسلوب پرداز بر زمینه تیره نقاشی می کرد . در زمینه نقاشی های زیر لاکی ، در اواسط قرن دوازدهم / هجدهم ، آیینه دان ها و صندوقچه های زیبا و دلنشینی از صادق و علی اشرف در دست است . به طور کلی علی اشرف منحصرا در عرصه نقاشی زیر لاکی فعالیت می کرد .(تصویر3-9)
تصویر(3-9)قلمدان،نقاشی لاکی،علی اشرف،1152ه.ق،برگرفته ازکتاب کارهای لاکی،ناصرخلیلی
او به انضمام آنکه شاگردان بسیاری داشت ، ذوق هنری خویش رابه برادر و پسرش نیز،انتقال داد از میان شاگردانش می توان به محمد هادی و آقا باقر و آقا صادق اشاره کرد که هر سه استادانی نامدار شدند .علی اشرف برای احمد خان دنبلی کار می کرد که فرماندار قدرتمندی در منطقه سلماس در شمال غربی ایران بود .
چنانکه”آقا صادق ” در بیشتر آثار خود چنین رقم زده است « صادق از لطف علی اشرف شده » است . بوده است . چنانکه نوشته اند،اللهوردی نقاش ،برادر او می باشد از “علی اشرف” آثار گرانبهایی دیده می شود و با آنکه دست مرور زمان بیشتر آثار او را ازمیان برده با این وصف نقاشی های او بیشتر از اکثر نقاشان معاصرش دیده را روشن می سازد .
علی اشرف تا پایان قرن 12 هجری می زیسته و وفاتش که به درستی معلوم نیست در همین زمان اتفاق افتاده است .
علی اشرف را می توان بزرگترین گل و مرغ کار ایران نامید کارهای او تماما ایرانی است در کارهای او اوج عرفان و شعر ایرانی را می توان دید . او در حالی که در کارش گلها و پرندگان را طبیعی کار می کرد ولی گل آرائی او ایرانی بوده و به صورتیکه حتی از یک شاخه چندین گل متنوع در می آمد . شیوه او به صورتی بود که کل کار را با گل ها و پرندگان مختلف کار می کرد و او ریز ترین و دقیق ترین پرداز ها را در کارش میزد و در پرداز کارهایش هیچ همتایی نداشته است . استفاده از گلهای مختلف و به جا در کل کار و استفاده درست از رنگ ها و زمینه سازی های مناسب و تذهیب و جدول کشی مناسب اطراف کار و عوامل هنری گل آرایی و غیره از شیوه های مخصوص او بوده است . او هیچ نکته ای را فراموش نمی کرد .پرندگان در کارهای او معمولا در حال جست و خیر بوده است ، او فندق را در اوج حالت و با پردازی پر حلاوت کار می کرد ، نمونه کار آورده از او قاب آئینه زیباست که اوج کار گل و مرغ او را نشان می دهد .
3-4-ویژگی های زیبا شناختی نگار گری در دوره زندیه ، شیراز
هنرمندان عهد زندیه با تأکید مضاعف و مورد نظرشان بر سه بعد در صدد بر آمدند تا ترکیب بندی اثر را با وارد کردن عناصر عارضی تزئینی نظیر دسته ای از گلهای دل انگیز و رنگارنگ بر روی ردای پیکرده ها ، پارچه ها ، پرده ها ، چهار چوب ها و کف اتاق ها تا حدودی روشن و دلچسب سازند .