دانلود پایان نامه

ومرغ سازی بیشتردرجلدسازی ،قلمدان سازی ،جعبه وسایرمواردمشابه کارمی شودودارای خصوصیتی ازگرمای دلنشین ایجادمی گردید.(تصاویر5-15و14)اما ازویژگی های گل ومرغ سازی این دوره توجه به ادبیات واستفاده ازنقش پرندگان که عمدتا″بلبل بوددرارتباط با گلهامشاهده می شودکه یادآوررابطه گل وبلبل درادبیات عرفانی ایران است.این امردردوره ی بعدازخودبه صورتی گسترده جنبه ی تغزلی به خودگرفت وتاامروزنیزادامه دارد.

5-6-گونه اصفهانی


از جمله هنرمندان برجسته ای که وجود برخی ویژگی های منحصر به فرد در فعالیت هنری و آثارش ، او را از بسیاری از معاصرانش ممتاز می سازد، هنرمند اصفهانی حاج میرزا آقا امامی است . دوره کاری حاج میرزا آقا ، از بسیاری جهات قابل تأمل است ؛ دوره ای است که بسیاری از سنت های تصویری و هنری در حال تغییر و فراموشی است و به جای آن شیوه های جدید تر و مقبول تر از طرف عوام و خواص در حال شکل گرفتن و فراگیر شدن بود . سنت های تصویر سازی هم با ظهور چاپ و صنایع آن ، بیش از پیش در معرض تهدید بود ، در آثار استادانی چون او ، واپسین نفس های خود را می گذراند .
میرزا آقا امامی در رشته های هنری متنوعی چون گل و مرغ تذهیب ، تشعیر ف نقشه فرش و بافته ها ، طراحی و نقاشی ، آثار زیرلاکی (قلمدان درهای منقوش به سبک صفوی و … )(تصویر5-16)،استادی داشت . میرزا آقا امامی و تنی چند از هنرمندان اصفهانی ، با کمرنگ شدن سنت های کهن ، مخصوصا میراثی که از دوران صفویه به آن رسیده بود اقدام به احیای برخی از شیوه ها و سنت ها نمودند .
حاج میرزا آقا اصفهانی :
حاج میرزا (محمد ) مهدی معروف به حاج میرزا آقا امامی نقاش ( 1334-1260 ) ، فرزند سید محمد حسن ، ابن میرزا مهدی معروف به آقا جان … از سادات امامی که نسبتشان به امامزاده زین العابدین مدفون در بقعه ی درب امام محله ی چملان اصفهان می پیوندد پدرش سید محمد حسین ( متوفی در 51 سالگی ، 21 رمضان 1322 قمری ) اهل فضل و کمال بود و از نقاشی هم سر رشته داشت ، اما در چهره سازی احتیاط شرعی می نمود و به تفنن گل و بوته می ساخت . جدّ اعلای او میرزا کوچک از نقاشان ممتاز عهد زندیه بود . (همایی ، 1375 ، 321 ) سید محمد حسین ( پدر میرزا آقا ) معروف به گل و بوته ساز بوده و از استادان طراز اول این فن بوده است ( ادیب برومند ، 1382 : 297 )(تصویر5-17) مادرش نیز از نوادگان شیخ عبدالقادر گیلانی ، عارف مشهور بود که از قریحه ی شاعری بی نصیب نبود ( سازمان چاپ و انتشارات ، 1381 : 8 ) « میرزا آقا امامی در یک خانواده روحانی پا به پهنه ی هستی نهاد و از این رو پدرش که در رده ی روحانیان اصفهان بود وی را برای تحصیل دانش دینی به یکی از مدرسه های قدیم فرستاد » (ادیب برومند 1356 : 14 ) میرزا آقا مشغول تحصیل در مدارس قدیم شد و تا حدود سیوطی هم خواند اما پیشرفتی نداشت ، به این سبب پدرش شغل روضه خوانی پیشنهاد کرد . چون در این کار هم ذوق و پیشرفتی بروز نداد ، ناچار نزد پدرش به نقاشی پرداخت ؛ آن هم به دستور پدر که در چهره سازی احتیاط شرعی داشت . منحصر به بته سازی و گل و برگ سازی ود این در حالی بود که فراگیری نقاشی و مینیاتور در اوضاع و احوال آن زمان چندان پسندیده شمرده نیم شد و او ناگزیر برای گریز از نکوهش دیگران با اجازه پدر ، دور از انظار به تمرین و فراگیری می پرداخت .
وقتی که پدرش فوت کرد ، ( میرزا آقا ) 22 ساله بود و در نقاشی بته سازی دستی شیرین کار داشت و به شغل قلمدان ساز یروزگار می گذاشت .
در آن روز ها به جهت رفت و آمد بیشتری که بین ایرانیان و اروپاییان نسبت به گذشته پیدا شده بود ، مکتب نقاشی دوران تیموری و صفوی که مدت دویست سال متروک مانده بود و در ایران هوادارانی نداشت ، خواستاران خارجی یافته ، خریدار آن ها شده بودند ، از این رو شمار اندکی از هنرمندان مانند حسین بهزاد ، میرزا علی درودی و میرزا آقا امامی به این فکر افتادند که مکتب کمال الدین بهزاد و رضا عباسی و مظفر علی و استادان دیگر مینیاتور سبک تیموری و صفوی را احیا کنند .
اتفاقا اروپایی ها برای بازدید و خریداری آثار نقاشی عهده صفوی … به اصفهان می آمدند و به سراغ حاج میرزا آقا که آن وقت در کاروانسرای محمد صادق خان حجره ی نقاشی و قلمدان سازی داشت ، رفته و کارهای او را پسندیدند و او را تشویق کردند از اینجا کم کم ذوق و شوق او بهکار نقاشی روز افزون گردید .« خود حاج میرزا آقا می گوید بزرگترین استاد من در فنون نقاشی و طراحی ، عمارت صفویه باقی مانده ی اصفهان یعنی مسجد شاه و مسجد شیخ لطف ا… و کاخ عالی قاپو و چهل ستون و سر در قیصریه است و هر چه از دقایق هنر آموخته ام از برکت سر مشق های این بزرگ استادان بلند پایگاه است . » مرحوم میرزا آقا در نقل سرگذشت خود برای استاد جلال الدین همایی ، درباره ی چگونگی آشنایی خود با نقوش و طرح های بناهای اصفهان می گوید :
« جوانی بودم که دستی در تذهیب و سوخت سازی داشتم . در یکی از حجرات فوقانی کاروانسرای محمد صادق خان دکه گرفته ، خود سر پیش خودکار می کردم و با دقایق نقاشی و طراحی قدیم آشنا نبودم . شاگردی هم داشتم که با من کار می کرد یک روز خانمی انگلیسی که فارسی خوب حرف می زد به حجره من آمد و کار من را پسندید . پیشنهاد کرد که من با دو نفر شاگرد نزد او کنترات شده برای نقشه برداری و گرته گیری در عمارت عالی قاپو برای او کار کنیم و اجرت بگیریم .
چون در آن ایام بسیار کم مایه و بی بضاعت و حامل و گمنام بودم ، این پیشنهاد را مایه ی شهرت و کسب معیشت دانسته کاملا استقبال کردم . روز دیگر به اقدام قنسول خانه انگلیس و اجازه دولت ، وسایل کار فراهم شده بود . من تا آن وقت نمی دانستم در نقاشی ها و طراحی های عالی قاپو و چهل ستون و عمارات دیگر صفوی ، چه معجزات هنری به کار رفته است . کم کم با آن آشنا و روز به روز فریفته تر و متحیر تر شدم و از همان تاریخ در رشته ی قدیمی سازی افتادم و از برکت آن عمارات ، کم کم به مقام استادی رسیدم .
بعد از آن باز هم در همان حجره گمنام و بی بضاعت کار می کردن و هنرم هیچ خریدار نداشت . در آن ایام تازه مجمع الصنایع تهران زیر نظر کمال الملک بزرگ ترین نقاش سبک جدید دایر شده بود مرا هم به تهران خواستند . »
تصویر5-16-سده13ه.ق،ازکتاب کارهای لاکی،ناصرخلیلی

مطلب مرتبط :   دانلود پایان نامه راهکارهای مقابله و شهر تبریز

تصویر5-17-(سمت راست)گل زنبق،محمدحسین پدرمیرزاآقا،سده13ه.ق ،نگارستان ادیب
تصویر5-18- گل ومرغ،میرزاآقاامامی،سده14،برگرفته ازکتاب حاج میرزاآقاامام
تصویر5-19-میرزاآقاامامی،1322،برگرفته از نگارستان ادیب
تصویر5-20-برگرفته ازکتاب شرح مجموعه گل
5-7-گونه تغزلی
پس از پیروزی انقلاب اسلامی بسیاری از هنر های اسلامی از جمله گل و مرغ شکوفا شد ، هنر مندان بسیاری به این کار می پردازند ، لازم به توضیح است که قبل از انقلاب کار های گل و مرغ را فقط در بین مرمت گران آثار هنری موزه ها و یا در شهر های دوری چون اصفهان و شیراز و مشهد می تواند دید ، و در شهر گل و مرغ کاران قاجار یعنی تهران دیگر اثری از این هنرمندان صاحب ذوق نبود .