دانلود پایان نامه

ساغروانی ( 1388 ) در تحقیقی سعی کرده تا در رابطه با مفهوم معنویت در محیط کار، هوش معنوی و رویکردهای موجود به عنوان یکی از جدیدترین مفاهیم در ادبیات انسانی، اطلاعات بیشتری برای آشنایی ارائه کند. در این تحقیق رویکردهای مختلف در رابطه با اگزیستانسیالیستی/ سکولار ، رویکرد مخالفان دین و معنویت را می توان نام برد. همچنین تعاریفی از هوش معنوی توسط صاحبنظران مختلف و معنویت و خودشکوفایی از دیدگاه آبراهام مازلو به عنوان پدر روانشناسی انسان دوستانه، در راستای بینشی نسبت به ارزش ها گنجانده شده است. یافته ها و نتایج حاصل از این تحقیق نشان می دهد که معنویت با طول عمر
بیشتر همراه است . افرادی که دارای جهت گیری معنوی هستند، هنگام مواجهه با جراحت، به درمان بهتر پاسخ می دهند و به شکل مناسب تری با آسیب دیدگی و بیماری کنار می آیند میزان افسردگی در آنها کمتر است. لذا بر اساس تحقیقات انجام گرفته در داخل کشور نیز وجود ارتباط مثبت میان معنویت در محیط کار و رفتار شهروندی سازمانی تأیید شده است.
محمدنژاد و همکارانش ( 1388 ) در تحقیق خود به هوش معنوی و اینکه هوش معنوی، آگاهی از حقایق، ارزش ها، اعتبار و اصول اخلاقی فرد است و دیدگاه های صاحبنظران مختلف نسبت به هوش معنوی و معنویت در تمدن جدید، معنویت، مغز و هوش معنوی و نحوه پیشرفت تحقیقات علمی در سالهای اخیر پرداخته اند همچنین در این تحقیق، در رابطه با معنویت و آموزه های اسلامی و هوش معنوی مبتنی بر آموزه های اسلام و نیز اصول بنیادین معنویت فطری بحث به میان آمده است. یافته های حاصل از مطالعات در این تحقیق نشانمی دهد که یکی از مهمترین مشخصه های هوش معنوی توانایی حل مسأله است. بنابراین نتایج حاصل از این تحقیق به دنبال ارائه مدلی از هوش معنوی از دیدگاه اسلام است. بر همین اساس، برای اینکه امر معنویت شکلی از هوش باشد، بایستی بتواند انسان را در حل مسائل و مشکلاتش
یاری دهد. معنویت فطری یا اسلامی به عنوان کامل ترین شکل معنویت، مؤلفه های حل مسأله را در قالب اصولی تبیین می کند. بر اساس آموزه های اسلامی انسان برای یاد خداوند و توجه به آن خلق شده است و خداوند قبله وجودی مخلوقات و خصوصا انسان می باشد به طوری که اعراض و روگردانی از خداوند، روگردانی از فطرت و ویژگی های انسان می باشد. نتیجه توجه در دو بعد رفتاری خود را نشان می دهد. از یک سو مانع رفتارهای زشت می شود و از سوی دیگر زمینه ساز و سائق به سوی رفتارهای نیک و پسندیده است. نتیجه هر دو رفتار انسان پیروی از اصول معنویت فطری و عمل به آن موجب شکوفایی و پرورش هوش معنوی یا به تعبیری؛ عقل رحمانی در انسان می شود. چنین انسانی به کمک عقل رحمانی در برخورد با مسائل مختلف زندگی میتواند مناسب ترین تصمیمات را با توجه به ابعاد جسمانی و روحانی خود اخذ کند.
کشمیری و همکارش ( 1387 ) آزمون هوش معنوی را در 200 نفر از دانشجویان در 8 رشته مختلف دانشگاه منابع طبیعی گرگان که به طور نمونه گیری تصادفی انتخاب شده بودند به صورت مقدماتی هنجاریابی کردند با توجه به یافته های به دست آمده، این آزمون محقق ساخته (30 سوالی) دارای 88/0 همسانی درونی می باشد که بیانگر قابلیت اطمینان این پرسشنامه است. پرسشنامه فوق مورد تجدید نظر قرارگرفت و با تغییراتی در سؤالها و به دست آوردن تحلیل عاملی توسط انتشارات روانسنجی تهیه و منتشر شده است.
سیار ( 1387 ) در پژوهش خود به روش پژوهش توصیفی از نوع همبستگی رابطه بین هوش معنوی و سلامت روان 35 نفر از افراد 15 سال به بالا را در شهرستان بهشهر مورد بررسی قرار داده است. برای جمع آوری اطلاعات از دو پرسشنامه هوش معنوی 14 سؤالی و سلامت عمومی(GHQ) 28 سؤالی استفاده شده است. با تحلیل فرضیه های پژوهش به روش همبستگی پیرسون و آزمون T مستقل، نتایج نشان می دهدکه بین هوش معنوی و سلامت روانی رابطه معنادار وجود دارد . بین هوش معنوی مردان و زنان تفاوت معناداری وجود ندارد و اینکه مردان و زنان در این پژوهش از نظر سلامت روانی با هم تفاوت معناداری دارند.
رقیب و همکارانش ( 1387 )، به روش توصیفی هوش معنوی دانشجویان دانشگاه اصفهان را با انتخاب 97 نفر به روش نمونه گیری خوشه ای و ارتباط آن را با ویژگیهای جمعیت شناختی بررسی کردند. فرضیه های این تحقیق عبارتند از: 1- بین میانگین نمرات هوش معنوی دانشجویان بر اساس متغیر جنسیت در دانشگاه اصفهان تفاوت وجود دارد، 2- بین میانگین نمرات هوش معنوی دانشجویان بر اساس متغیر وضعیت تأهل در دانشگاه اصفهان تفاوت وجود دارد 3- بین میانگین نمرات هوش معنوی دانشجویان بر اساس متغیر مقطع تحصیلی در دانشگاه اصفهان تفاوت وجود دارد 4- بین میانگین نمرات هوش معنوی دانشجویان بر اساس متغیر دانشکده در دانشگاه اصفهان تفاوت وجود دارد 5- بین نمرات هوش معنوی دانشجویان با متغیر سن در دانشگاه اصفهان رابطه وجود دارد. جامعه آماری مورد مطالعه شامل کلیه دانشجویان دانشگاه اصفهان در سال تحصیلی 88-87 بوده است. برای تجزیه و تحلیل اطلاعات در این پژوهش از آزمون t گروه های مستقل، تحلیل واریانس تک متغیره و ضریب همبستگی پیرسون استفاده شده است. نتایج یافته ها حاکی از آن است که هوش معنوی در دانشجویان دانشگاه اصفهان نسبتا بالا بوده است. از بین ویژگی های جمعیت شناختی، ارتباط معناداری بین متغیرهای جنسیت، مقطع تحصیلی، دانشکده و سن، با میزان هوش معنوی به دست نیامد و تنها رابطه بین وضعیت تأهل با میزان هوش معنوی معنادار بود. به عبارتی، میزان هوش معنوی دانشجویان متأهل به طور معناداری بیش از دانشجویان مجرد بود.
یعقوبی و همکارانش ( 1386 ) با استفاده از روش پژوهش توصیفی و از نوع همبستگی رابطه بین هوش معنوی و بهداشت روان دانشجویان دانشگاه بوعلی سینا همدان را در سال تحصیلی87-86 بوسیله پرسشنامه هوش معنوی14 ) گویه) و پرسشنامه سلامت عمومی(28گویه) بصورت تصادفی 300 نفر(190 دختر و 110 پسر) انتخاب شده را مورد سنجش قرار دادند یافته های تحلیل رگرسیونی و همبستگی به تفکیک چهار بعد پرسشنامه سلامت عمومی با هوش معنوی حاکی از آن است که بین بهداشت روانی و هوش معنوی رابطه معناداری وجود دارد همچنین با بررسی تفاوت بین دانشجویان پسر و دختر در هوش معنوی و بهداشت روانی با استفاده از Tمستقل نتایج نشان داد که بین دانشجویان پسر و دختر تفاوت معناداری بدست نیامد.
مقیمی و همکارانش ( 1386 ) به روش تحقیق پیمایشی تأثیر معنویت سازمانی در خلاقیت کارکنان با رویکرد تطبیقی را در چند سازمان با شرح وظایف متعدد و در شهرهای مختلف بررسی کردهاند ابزار گردآوری اطلاعات پرسشنام های حاوی 26 سؤال؛ 20 سؤال برای سنجش معنویت و 6 سؤال، برای سنجش خلاقیت است. تجزیه و تحلیل داده ها توسط نگارندگان معنویت را در پنج حالت مقاوم در برابر معنویت، خنثی یا بدون معنویت، معنویت در حد ناخودآگاه، معنویت در حد خودآگاه، کاملاً معنوی، دسته بندی نموده اند. افراد از لحاظ خلاقیت ( و نه نوآوری ) نیز به پنج گروه؛ خلاقیت خیلی زیاد، زیاد، متوسط، کم و خیلی کم تقسیم بندی شدند. نتایج و یافته های حاصل نشان می دهد که به طور تاریخی بسیاری از توجهات به معنویت ریشه در ادیان دارد هر چند که برای بسیاری از افراد معنویت در محل کار، امروزه
در برگیرنده ارتباط با هیچ دین خاصی نیست. اما دین، بهترین راه برای تقویت ابعاد معنوی افراد است تا جایی که معنویت بدون دین به بلوغ نم یرسد. از جانب دیگر به نظر می رسد مؤثرترین طریق خروج از معضلات کنونی محیط های صنعتی و اداری کشورمان، تقویت قوه خلاقیت و نوآوری کارکنان در جهت شکوفایی بیش از پیش این محیط ها باشد و با توجه به وابستگی شدید معنویت و خلاقیت تمسک به حبل معنویت و به طریق اولی مذهب می تواند نجات بخش باشد.
باقری و همکاران (1390) بیان می دارند که ارتقاء هوش معنوی پرستاران به آنها کمک می کند تا به شادکامی پایدارتری دست پیداکرده و با روحیه شاد، در امر تامین سلامتی خود و بیماران شان کمک بیشتری نمایند.
نتایج تحقیقی دیگر نیز نشان می دهد که ارتقاء هوش معنوی و تقویت ویژگی شخصیتی سخت‌رویی می‌تواند به افزایش سلامت‌ عمومی پرستاران کمک کند(اکبری زاده و همکاران، 1390).
همچنین در پژوهشی که تحت عنوان رابطه هوش معنوی و صلاحیت بالینی پرستاران صورت پذیرفت نتایج تحقیق نشان داد که 53 درصد پرستاران دارای نمره هوش معنوی بیشتر از میانگین و 7/46 درصد نمره کمتر از میانگین بودند و رابطه معنی دار و مثبتی بین هوش معنوی با صلاحیت بالینی پرستاران وجود داشت(کریمی مونقی و همکاران، 1390)
در مطالعه دبیران و همکاران (1387) در مورد کیفیت مراقبت های پرستاری از دیدگاه بیماران مبتلا به ایدز، نتایج حاکی از آن است که خدمات پرستاری ارائه شده به آنان نتوانسته است تامین کننده خواسته ها و انتظارات بیماران مبتلا به ایدز باشد.
همچنین در مطالعه ای که توسط زمان زاده و همکاران (1383) انجام پذیرفت نتایج حاکی از آن است که 42 درصد بیماران کیفیت مراقبت پرستاری در بعد جسمی، 32 درصد در بعد روانی-اجتماعی و 61 درصد در بعد ارتباطی را مطلوب ارزیابی کرده اند و این در حالی است که این ارقام از دیدگاه پرستاران به ترتیب 6/92 درصد، 5/78 درصد و 1/91 درصد بوده است.
2-پیشینه تحقیقات خارجی:
یانگ و همکارانش ( 2007 ) به روش نمونه گیری ساده، هوش معنوی 130 پرستار در مراکز خدمات درمانی در 7 استان و 16 بیمارستان در چین را به روش مطالعه توصیفی- استنباطی میان بخشی بررسی کردند در این تحقیق هوش معنوی بر طبق ولمن (2001) عبارت است از ظرفیت پرسشگری سؤالات غایی انسان درباره معناداری زندگی و تجربه مشابه برقراری ارتباط با یکدیگر و جهانی است که در آن زندگی میکند. طبق نظریه ولمن پرسشنامه PSI ماتریس روانکاوانه معنویت با 49 گویه مقیاس و چهار گزینه ای، برای جمع آوری اطلاعات استفاده شده است. یافته ها رابطه و وابستگی هوش معنوی کمتر و مذهبی بودن کمتر را آشکار ساخت. نتایج نشان داد که ارزش پیش بینی کننده نسبی وضعیت تأهل بیش از سایر متغیرهای جمعیت شناختی بود اما همچنان اعتقادات مذهبی بهترین پیش بینی کننده نسبی هوش معنوی پرستاران بود. در نهایت پیشنهاد می شود:
1-سیاستهای توجه معنوی باید طوری تثبیت شوند که مناسب جامعه چند فرهنگی و چند مذهبی باشد.
2- علاوه بر این مفهوم معنویت یک فراروایتی و یک ترقی پست مدرن متفاوت از کثرت گرایی و راه و روش فراگیری واقعیتهای معنوی است.
آنیماساهئون ( 2010 ) رابطه ضریب هوشی، هوش هیجانی و هوش معنوی با سازگاری زندانی میان زندانیان در زندانهای نیجریه را بررسی کرده است زندانیان به صورت تصادفی از نوع قرعه کشی نمونه گیری شدند با استفاده از رگرسیون چندگانه و همبستگی فرضیه ها آزمون شدند. یافته ها حاکی از آن است که بین متغیرهای مستقل و سازگاری زندانی همبستگی معنادار و مثبتی وجود دارد. در میان متغیرهای مستقل، هوش هیجانی با بیشترین ضریب همبستگی (r=0/95) و سپس به ترتیب هوش معنوی با ضریب همبستگی( r=0/83 ) و در نهایت ضریب هوشی(r=0/79) به دست آمده است. همچنین سه متغیر مستقل با مقدار کل
93/2 درصد با معیار سازگاری زندانی سهیم بودند. نتایج نشان داد در حالی که سهم نسبی همانطور که بوسیله بتا مورد بررسی قرار گرفت هوش هیجانی(736 (r=0/ ، هوش معنوی (r=0/443) و ضریب هوشی (r=0/173) است. همچنین یافته ها نشان داد که مهارت هوش معنوی و هوش هیجانی بسیار مهم تر از ضریب هوشی هستند.
میلی من و همکارانش ( 2003 ) آزمون تجربی رگرسیون برای رابطه بین معنویت محیط کاری و پنج متغیر رایح نگرش شغلی کارکنان را اجرا کرده اند نتایج تجزیه و تحلیل نشان داده که هر سه بعد معنویت استفاده شده رابطه معناداری با دو متغیر یا متغیرهای بیشتری از پنج نگرش شغلی آزمون شده دارد در حالی که معنویت در کار یک مفهوم انتزاعی تأیید شده است. بدین ترتیب کاربردهای متعدد و جهت گیری های پژوهشی برای مدیران تجاری و دانشگاهی در بررسی نیاز به اثر جامع (فراگیر) از معنویت در کار روی افراد و سازمانها ارائه می شود.