دانلود پایان نامه
نکته دیگر اینکه قائم مقامان اشخاص ثالث اعم از وراث و سایر قائم مقامان اشخاص ثالث اعم از وراث و سایر قائم‌مقامان در حکم خود آنان هستند و بنابراین بیمه‌گر در برابر آن‌ها مکلف‏، جبران خسارت است.
طلب مسئولیت مدنی با تمام تضمین‌ها به قائم مقام منتقل می‌شود و از جمله این تضمین‌ها‏، تعهد بیمه‌گر به جبران خسارت است.
بند سوم: خوانده دعوی جبران خسارت
الف- عامل زیان
در گذشته‏، زیاندیدگان حوادث رانندگی مانند سایر زیاندیدگان برای جبران خسارت خود به عامل زیان مراجعه می‌کردند ولی امروزه با پیدایش صنعت بیمه‏، گامی در جهت حمایت از متضررین این گونه وسایل برداشته شد و به این زیاندیدگان اجازه داده شد علاوه بر مراجعه به عامل زیان‏، به بیمه‌گری که مسئولیت مدنی ناشی از تصادفات رانندگی با وسیله نقلیه موتوری را بیمه کرده است مراجعه نمایند.
مسئول قرار دادن بیمه‌گر و اجبار دارندگان وسایل نقلیه برای بیمه کردن وسیله نقلیه خود به معنی عدم مسئولیت عامل زیان در جبران خساراتی که ایجاد کرده‌، نمی‌باشد زیرا به استناد مواد 328 به بعد قانون مدنی و مواد قانون مسئولیت مدنی، اصل این است که هر کس مسبب یا متلف مال یا نفس دیگری شود، شخصاً عهده‌دار جبران خسارت وارده می‌باشد. بنابراین دارندگان به علت مباشرت و دخالتی که در حین حادثه به علت رانندگی و ناشی شدن خسارت از وسائط آن دارند‏، عامل زیان محسوب می‌شوند و باید خسارات وارده را جبران کنند.
شایان ذکر است که مالک وسیله نقلیه‌ای که در حین حادثه‏، رانندگی آن را به عهده نداشته عامل زیان تلقی نمی‌شود‏، زیرا عرف و قانون کسی را که در ایجاد خسارت‏، دخالت و مباشرت داشته را عامل زیان می‌داند. عرف‏، راننده‌ای که از دیگری وسیله نقلیه گرفته و به غیر خسارت وارد نموده را عامل زیان می‌شناسد نه مالک وسیله نقلیه که حتی ممکن است از حادثه ایجاد شده اطلاعی هم نداشته باشد. حتی اگر مالک وسیله نقلیه با اطلاع از عدم مهارت کافی راننده‏، وسیله نقلیه خود را در اختیار او قرار دهد و خسارتی ایجاد شود باز هم نمی‌توانیم مالک را عامل زیان بدانیم. زیرا اگر مالک راحتی مسبب بدانیم با وجود راننده‌ای که مباشرت در ایجاد خسارت داشته‏، مسبب مسئولیتی نخواهد داشت. مگر اینکه در مواردی سبب را اقوی از مباشر بدانیم که در این صورت مسبب به عنوان عامل زیان مسئول خواهد بود.
ب- شرکت بیمه (بیمه‌گر)
از آنجا که حوادث رانندگی هر روزه منشاء خسارات زیادی است که جبران آن از توان عامل زیان خارج است‏، بهترین راه تأمین خسارت احتمالی‏، بیمه مسئولیت است. هنگامی که خسارت به وسیله بیمه جبران می‌شود‏، عامل زیانبار مسئولیت را کمتر احساس می‌کند‏، در مقابل هم زیاندیده‌ای که با بیمه‌گر روبرو است نسبت به جبران کامل خسارت خود اطمینان دارد و با اعسار مسئول حادثه مواجه نمی‌شود.
در این قسمت جبران خسارت از طریق بیمه اجباری مسئولیت ناشی از حوادث رانندگی را مورد بررسی قرار می‌دهیم.
– برای تحقق مسئولیت بیمه‌گر وجود شرایط ذیل ضروری است:
1- وجود قرارداد بیمه معتبر:
برای اینکه بیمه‌گر مکلف به جبران خسارت شود لازم است قرارداد بیمه بین بیمه‌گر و بیمه‌گذار منعقد شده باشد و در زمان تحقق حادثه که منجر به زیان شده است‏، آن قرارداد معتبر باشد.
قرارداد بیمه‏، قراردادی معوض است و بیمه‌گر متعهد می‌شود در صورت ایجاد مسئولیت مدنی برای بیمه‌گذار‏، آن را جبران کند و در عوض بیمه‌گذار مبلغی به عنوان حق بیمه به طور ماهانه یا سالانه پرداخت می‌کند و منظور از قرارداد همان بیمه‌نامه می‌باشد.
2- تحقق خسارت
دومین شرط که بیمه‌گر را مکلف به جبران خسارت ناشی از وسایل نقلیه می‌کند‏، تحقق خسارت ناشی از وسایل نقلیه می‌باشد. علاوه بر تحقق خسارت‏، خسارت باید از طرف مقاماتی که مورد تأیید بیمه‌گر است کارشناسی و ارزیابی شده و علت اصلی تصادف هم توسط آنان مشخص گردد. به عنوان مثال‏، حادثه‌ای که ناشی از تعمیر یا آتش‌سوزی به علت سرایت آتش‌ دیگری به وسیله نقلیه است را نمی‌توان مشمول این قانون بدانیم. قانونگذار در قانون اصلاحی قانون بیمه اجباری، با اضافه کردن واژه تصادم و واژگونی در صدد حمایت هر چه بیشتر از زیان‌دیدگان حوادث رانندگی بوده در نتیجه حوادث مشمول قانون مذکور را افزایش داده است.
به طور کلی بر پایه مفاد و مفهوم تبصره یک ماده قانون بیمه اجباری، تمام پیشامدها و رویدادهای فیزیکی ناگهانی و به طور نسبی شدید ناشی از وسایل نقلیه موتوری زمینی که موجب خسارت بدنی و مالی اشخاص شود خواه ناشی از حادثه خود وسیله نقلیه و خواه ناشی از حادثه تریلر و یدک متصل به آن یا ناشی از حادثه بار و کالای آن باشد از جمله حوادث مشمول بیمه است ( صالحی‏، 1372: 17).
3- رجوع زیان دیده در موعد مقرر:
در صورتی که حادثه‌ای ایجاد شود و خسارتی به شخص یا اشخاص وارد آید بیمه‌گذار متعهد است مراتب را در اسرع وقت به بیمه‌گر اطلاع دهد و او را از جریان حادثه و خسارت وارده با خبر سازد تا کارشناسان بیمه‌گر‏، امکان برآورد و تقویم خسارت را داشته باشند.
در حال حاضر شرکت‌های بیمه عملا مرور زمان بعد از وقوع حادثه را که مدت آن دو سال مدنظر قرار می‌دهند و به این طریق‏، بیمه‌گذار تا دو سال مهلت دارد که وقوع حادثه و ایجاد خسارت را به بیمه‌گر گزارش دهد.
در این زمینه مباشرت بیمه‌گذار شرط نیست بلکه هر شخص اعم از این که ذی‌نفع باشد یا نباشد می‌تواند این موضوع را به اطلاع بیمه‌گر برساند و بیمه‌گر پس از دریافت مدارک لازم دال بر صحت گفته آن‌ها وظیفه دارد خسارت را به زیاندیده پرداخت کند.
ماده 14 قانون اصلاح بیمه اجباری مصوب 87 مقرر می‌دارد:
«اشخاص ثالث زیاندیده حق دارند با ارائه مدارک لازم برای دریافت خسارت به طور مستقیم حسب مورد به شرکت بیمه مربوط و یا صندوق تأمین خسارتهای بدنی مراجعه نماید».
هم چنین در ماده 15 قانون فوق‌الذکر آمده است: «بیمه‌گر موظف است حداکثر پانزده روز پس از دریافت مدارک لازم‏، خسارت متعلقه را پرداخت نماید».