دانلود پایان نامه

میانه 904/0 058/0-
چولگی 354/4 171/0
کشیدگی 072/23 299/0-
5-3-واریوگرافی
5-3-1- محاسبات واریوگرام تجربی و برازش مدل
در نهشتههای لایهای که در آنها تغییرپذیری متفاوتی در راستای ضخامت و به موازات امتداد لایه انتظار میرود، ضروری است دو واریوگرام در دو جهت مختلف ترسیم شود تا ویژگیهای ساختاری به عنوان تابعی از جهت خود را نشان دهد. در این خصوص لازم است فواصل شبکه نمونهبرداری را متناسب با ابعاد کانسار در جهت مورد بررسی تنظیم کرد. زیرا در غیر اینصورت ممکن است ساختار معتبری که منعکس کننده واقعیت باشد به دست نیاید [42]. نهشتههای خاک در محدوده مورد مطالعه در حالت کلی به صورت لایههای افقی است [45]. شبکه نمونهبرداری در محدوده مورد مطالعه نیز بدین شرح میباشد: در راستای قائم، در هر دو متر از طول تمام گمانهها آزمون نفوذ استاندارد انجام گرفته است ( و بنابراین مقادیر فاکتور ایمنی، در راستای قائم به ازای هر دو متر از طول گمانهها محاسبه شدهاست)؛ فاصله متوسط گمانهها در راستای محور X ها در حدود 200 متر و در راستای محور Y ها در حدود 60 متر میباشد.
با توجه به مطالب فوقالذکر و نیز روش مورد استفاده به وسیله داوسون و بایز [44]، در این مرحله به محاسبه واریوگرام در راستای XY و راستای Z پرداخته میشود.
برای محاسبه واریوگرام در راستای XY، مقدار آزیموت، تلرانس آزیموت، شیب و تلرانس شیب به ترتیب برابر با 0، 180، صفر و 10 درجه در نظر گرفته شد. مقدار بهینه پارامترهای واریوگرام، با استفاده از روش سعی و خطا و نرم افزار GSLIB تعداد 30گام 190 متری با تلرانس 95 متر به دست آمد. به منظور برازش مدل تئوری به واریوگرام، از نرمافزار WINWAM استفاده شد و مقادیر سقف، اثر قطعهای و دامنه تاثیر به ترتیب، برابر با 064/0، 004/0 و 240 متر به دست آمد. نرمافزار WINWAM به منظور برازش مدل به واریوگرام از روش حداقل مربعات استفاده میکند. شکل زیر واریوگرام تجربی مذکور را به همراه مدل برازش شده به آن نشان میدهد.

مطلب مرتبط :   منابع و ماخذ پایان نامه افشای اختیاری اخبار خوب و اطلاعیه سود و زیان

شکل5-4- واریوگرام تجربی در راستای XY و مدل نمایی برازش شده به آن.
محاسبات واریوگرام در راستای محور Z با در نظر گرفتن، مقادیر 90، 10، صفر و 180 به ترتیب برای مقادیر شیب، تلرانس شیب، آزیموت و تلرانس آزیموت انجام گرفت و پارامترهای بهینه تعداد 11 گام دو متری با تلرانس گام یک متر به دست آمد. برای برازش مدل به این واریوگرام نیز از نرمافزار WINWAM استفاده گردید و ساختار فضایی در راستای Z به وسیله مدل نمایی با مقادیر سقف، دامنه تاثیر و اثرقطعهای، به ترتیب، برابر با 065/0، 14 متر و 005/0 توصیف شد (شکل 5-5).

شکل 5-5- واریوگرام تجربی در راستای محور Z به همراه مدل برازش شده به آن.
5-3-2- اعتبارسنجی دادهها
تکنیک اعتبار متقابل بر اساس روابط موجود در بین دادههای معلوم، اطلاعات مفیدی را در مورد شرایط بهینه تخمین در اختیار میگذارد و علاوه بر امکان مقایسه تخمینگرهای مختلف و انتخاب مناسبترین آنها، ارزیابی حساسیت خطای تخمین را نیز به عنوان تابعی از پارامترهای تخمین مانند شعاع جستجو، مدل واریوگرام و پارامترهای آن، حداقل و حداکثر نقاط شرکت کننده در تخمین و موارد مشابه فراهم میکند. بدین منظور از روش کریجینگ جکنایف استفاده میشود. در این روش، هر کدام از مقادیر معلوم، بعنوان مقدار مجهول در نظر گرفته شده و مقدار آن بر اساس روش کریجینگ (در نظر گرفته شده برای تخمین) و مقادیر مربوط به نقاط معلوم موجود در اطراف آن تخمین زده میشود. با ترسیم هیستوگرام مربوط به ماندهها (تفاضل مقادیر معلوم از مقادیر تخمینی) و نمودار همبستگی بین دادههای اصلی و تخمینی و استفاده از روش سعی و خطا، علاوه بر تعیین کارایی تخمینگر مورد نظر میتوان ترکیبی از پارامترهای موثر در تخمین که منجر به حداقل خطای تخمین میگردد را نیز تعیین نمود [6].
در مورد مقادیر تبدیل یافته فاکتور ایمنی در برابر روانگرایی، به روش کریجینگ جکنایف و روش سعی و خطا، حداقل و حدکثر نقاط شرکت کننده در تخمین با در نظر گرفتن حدکثر ضریب همبستگی میان مقادیر حاصل از تخمین جکنایف و مقادیر معلوم، به ترتیب برابر سه و 25 به دست آمد. پارامترهای بهینه واریوگرام نیز با این روش مورد بررسی قرار گرفت و مقادیر بهینه سقف، اثر قطعهای به ترتیب برابر 065/0 و 010/0 به دست آمد. مقادیر حداکثر و حداقل دامنه تاثیر افقی، بطور یکسان برابر 420 متر؛ و مقدار دامنه تاثیر در راستای قائم 27 متر حاصل شد. در تمام مراحل روش مذکور، شعاع جستجو دوسوم دامنه تاثیر در هر جهت فرض شد. بدین ترتیب، ضریب همبستگی میان مقادیر اصلی و تخمینی برابر 522/0 به دست آمد. شکل 5-6 این همبستگی را نشان میدهد.
5-4- تخمین کریجینگ
با به دست آوردن پارامترهای تخمین، نظیر حداقل و حداکثر نقاط شرکت کننده در تخمین، شعاع جستجو و پارمترهای مدل واریوگرام در مراحل قبل، اقدام به تخمین پارامتر لگاریتم فاکتور ایمنی در برابر روانگرایی در محدوده مورد مطالعه میشود. با توجه به نرمال نبودن دادههای اصلی از روش لاگ کریجینگ استفاده میشود. بدین منظور از دادههای تبدیل یافته به مقیاس لگاریتمی و محاسبات کریجینگ معمولی استفاده میگردد. ابعاد شبکه نقاط مجهول تعریف شده در این مطالعه، در راستای محورهای X، Y و Z به ترتیب برابر 10400، 5/2461 و 88 متر میباشد.

مطلب مرتبط :   پایان نامه با موضوع رسوب گذاری و زمین ساخت

شکل 5-6- نمودار همبستگی مقایر اصلی و تخمینی فاکتور ایمنی در برابر روانگرایی.
شکل 5-7 توپوگرافی مربوط به مسیر خط دو متروی تبریز را نشان میدهد. مختصات مربوط به نقطه ابتدا و انتهای محدوده مورد مطالعه در جدول 5-2 ارائه شده است. همانطور که قبلا اشاره شد، خاکهای غیر اشباع واقع در بالای سطح ایستابی غیر روانگرا میباشند. بنابراین برای انجام یک تخمین صحیح در خصوص مقادیر فاکتور ایمنی، توجه به این نکته ضروری است.

شکل 5-7-مقطع توپوگرافی مربوط به مسیر خط دو مترو تبریز [45].
جدول 5-2- مختصات مربوط به دو نقطه ابتدا و انتهای مسیر مورد مطالعه [45].
مختصات نقطه مورد نظر
Z Y X