دانلود پایان نامه عوامل فرسودگی شغلی و ویژگی های شخصیتی

دانلود پایان نامه

5-1 مقدمه


هدف پژوهش حاضر بررسی رابطه ویژگی های شخصیتی با فرسودگی شغلی معلمان زن دوره ابتدایی منطقه سامن بوده است. در این پژوهش برای رسیدن به این هدف پنج فرضیه مطرح شد. بعد از جمعآوری پرسشنامهها، نتایج پرسشنامهها با آزمون آماری همبستگی پیرسون مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. در این فصل نتایج مربوط به این فرضیهها که در فصل چهارم آورده شد، به ترتیب مورد بحث قرار گرفته است.
5-2 بحث و نتیجه گیری
فرضیه اول پژوهش این بود که «بین ویژگی شخصیتی برونگرایی معلمان با فرسودگی شغلی (خستگی شغلی، مسخ شخصیت و فقدان موفقیت فردی) رابطه وجود دارد». نتایج همبستگی پیرسون نشان داد که بین برون گرایی با خستگی شغلی رابطه منفی معنی دار وجود دارد. به این معنی که با افزایش میزان برون گرایی میزان خستگی شغلی معلمان کاهش پیدا کرده است. اما بین برون گرایی با مسخ شخصیت، فقدان موفقیت فردی و فرسودگی شغلی رابطه معنی دار به دست نیامد.بنابراین فرضیه اول پژوهش از بعد رابطه برون گرایی با خستگی شغلی معلمان مورد تأیید قرار گرفت.
این یافته با یافته های وحدانی، محرم زاده و سید عامری (1391) همخوان است که نشان دادند بین برونگرایی با فرسودگی شغلی معلمان مدارس ابتدایی رابطه منفی معنی دار وجود دارد. همچنین این یافته با یافته‌های محرم زاده، وحدانی، قهرمانی و سید عامری (1393) همخوانی دارد که رابطه منفی برونگرایی با فرسودگی شغلی کارکنان اداره ورزش و جوانان را مورد تأیید قرار دادند.
در تبیین این یافته می توان گفت که برون گرایی به معنی آمادگی فرد برای ارتباط با جهان خارج است و با سلامت هیجانی رابطه مثبت دارد. افراد برونگرا خواهان هیجان و تحریک هستند و حضور در مهمانی ها و اجتماعات را به تنهایی ترجیح می دهند. هیجان و تحریک را دوست دارند و بر آنند که امیدوار به موقعیت و آینده باشند ( مک الروی و دود، 2007). از این رو، اگر معلمان از این ویژگی برخوردار باشند به احتمال زیاد با وجود دوستان و کسانی که با آنها ارتباط اجتماعی دارند و همچنین براساس بعد اجتماعی بودن و حمایت اجتماعی‌ای که دارند معمولاً از نظر شغلی کمتر احساس خستگی می‌کنند.
فرضیه دوم پژوهش این بود که «بین ویژگی شخصیتی پایداری هیجانی معلمان با فرسودگی شغلی (خستگی شغلی، مسخ شخصیت و فقدان موفقیت فردی) رابطه وجود دارد». نتایج آزمون همبستگی پیرسون نشان داد که بین پایداری هیجانی با فرسودگی شغلی و ابعاد آن رابطه معنی دار به دست نیامد. بنابراین فرضیه دوم پژوهش مورد تأیید قرار نگرفت.
با توجه به آنکه پاپاراتو و همکارانش (1994)نشان دادند که خصایص شخصیتی در صد بیشتری از تغییر پذیری فرسودگی شغلی تجربه شده را پیش بینی می کند. از این رو می توان گفت که نتیجه‌ حاضر با یافته های پاپاراتو و همکارانش (1994) مغایرت دارد.
در تبیین این یافته می توان گفت که معمولاً و به صورت منطقی تبیین این است که ویژگی شخصیتی ثبات هیجانی می تواند کاهش فرسودگی شغلی را به همراه داشته باشد. اما شاید یکی از دلایل عدم رابطه ویژگی شخصیتی ثبات هیجانی و فرسودگی شغلی در تحقیق حاضر به نمونه تحقیق حاضر برگردد، زیرا در این پژوهش حجم نمونه 75 نفر بوده است و در تحقیقات همبستگی هر چه میزان شرکت کنندگان در یک تحقیق بیشتر باشد سطح معنی داری به دست آمده به سطح معنی داری آماری نزدیک خواهد شد. اما نباید به عوامل دگر از جمله جنسیت شرکت کنندگان در تحقیق حاضر، موقعیت اجتماعی-فرهنگی و حتی از پرسشنامه صرف اشاره کرد.
فرضیه سوم پژوهش این بود که «بین ویژگی شخصیتی گشودگی به تجربه معلمان با فرسودگی شغلی (خستگی شغلی، مسخ شخصیت و فقدان موفقیت فردی) رابطه وجود دارد». نتایج آزمون همبستگی پیرسون نشان داد که بین گشودگی به تجربه با مسخ شخصیت، فقدان موفقیت فردی و فرسودگی شغلی معلمان رابطه منفی معنی دار وجود دارد. به این معنی که با افزایش میزان گشودگی به تجربه میزان مسخ شخصیت، فقدان موفقیت فردی و فرسودگی شغلی معلمان کاهش پیدا می کند. اما بین گشودگی به تجربه با خستگی شغلی رابطه معنی دار به دست نیامد.بنابراین فرضیه سوم پژوهش از بعد رابطه گشودگی به تجربه با گشودگی به تجربه میزان مسخ شخصیت، فقدان موفقیت فردی و فرسودگی شغلی معلمان مورد تأیید قرار گرفت.
این یافته با یافته های وحدانی و همکاران (1391) همخوان است که نشان دادند بین گشودگی به تجربه با فرسودگی شغلی معلمان مدارس ابتدایی رابطه منفی معنی دار وجود دارد. همچنین این یافته با یافته‌های محرم زاده و همکاران (1393) همخوانی دارد که رابطه منفی گشودگی به تجربه با فرسودگی شغلی کارکنان اداره ورزش و جوانان را مورد تأیید قرار دادند.
می توان گفت که انعطاف‌پذیری یا گشودگی به تجربه به معنی آمادگی فرد برای پذیرش تغییرات زندگی است و افراد دارای این ویژگی نسبت به تجربه ی درونی و دنیای پیرامون کنجکاو و زندگی آنها سرشار از تجربه است (شولتز و شولتز، 1386) و از هوش، خلاقیت و ابتکار بیشتری بهره میبرند (تراچیانو، مک کری، برانت و کوستا، 2005)، بنابراین می توان گفت اگر معلمان ابتدایی از این ویژگی مثبت برخوردار باشند با انعطاف پذیری و روی باز مشکلات شغلی خود را می پذیرند و سعی می کنند برای برخورد مناسب با این مشکلات ابتکار به خرج می دهند و سعی می کنند از وجود فرسودگی شغلی در خود جلوگیری کنند و حتی احساس نکنند که از نظر موفقیت فردی دچار مشکل هستند.
فرضیه چهارم پژوهش این بود که «بین ویژگی شخصیتی توافق معلمان با فرسودگی شغلی (خستگی شغلی، مسخ شخصیت و فقدان موفقیت فردی)رابطه وجود دارد». نتایج همبستگی پیرسون نشان داد که بین توافق با مسخ شخصیت، فقدان موفقیت فردی و فرسودگی شغلی رابطه منفی معنی دار وجود دارد. به این معنی که با افزایش میزان توافق،میزان مسخ شخصیت، فقدان موفقیت فردی و فرسودگی شغلی کاهش پیدا می کند. اما بین توافق با خستگی شغلی رابطه معنی دار به دست نیامد.بنابراین فرضیه چهارم پژوهش از بعد رابطه توافق با مسخ شخصیت، فقدان موفقیت فردی و فرسودگی شغلی معلمان مورد تأیید قرار گرفت.
این یافته با یافته های وحدانی و همکاران (1391) همخوان است که نشان دادند بین توافق با فرسودگی شغلی معلمان مدارس ابتدایی رابطه منفی معنی دار وجود دارد. همچنین این یافته با یافته‌های محرم زاده و همکاران (1393) همخوانی دارد که رابطه منفی توافق با فرسودگی شغلی کارکنان اداره ورزش و جوانان را مورد تأیید قرار دادند.
ویژگی شخصیتی توافق یا سازگاری بر گرایشات بین فردی تأکید دارد و فرد دارای این ویژگی اساساً نوع دوست است، احساس همدردی با دیگران می کند و مشتاق کمک به آنان است، تعارض های بین فردی کمتری دارند و از سلامت روانی بیشتری برخوردار است (گروسی فرشی،1380)،از این رو اگر معلمان در این ویژگی نمره بالایی کسب کنند، معمولاً سلامت روان آنها و گرایشات بین فردی آنها به دیگران باعث می شود که در شغل خود احساس خستگی نکنند. به عبارت دیگر می توان به این نکته اشاره کرد که که سلامت روان این افراد به آنها کمک می کند که هنگام برخورد با مشکلات و استرس های شغلی که یکی از مهمترین عوامل فرسودگی شغلی معرفی شده است (افریزن ودیوید، 1988) آرامش بیشتری نسبت به دیگران داشته باشد و همین امر می تواند منجر به برخورد مناسب آنها با استرس های محیط کار و به دنبال آن کاهش فرسودگی شغلی، مسخ شخصیت، فقدان موفقیت فردی معلمان می شود.
فرضیه پنجم پژوهش این بود که «بین ویژگی شخصی وظیفه شناسی معلمان با فرسودگی شغلی (خستگی شغلی، مسخ شخصیت و فقدان موفقیت فردی) رابطه وجود دارد رابطه وجود دارد». نتایج آزمون همبستگی پیرسون نشان داد که بین وظیفه شناسی با خستگی شغلی و فرسودگی شغلی معلمان رابطه منفی معنی دار وجود دارد. به این معنی که با افزایش میزان وظیفه شناسی میزان خستگی شغلی و فرسودگی شغلی کاهش پیدا می‌کند. اما بین وظیفه شناسی با مسخ شخصیت و فقدان موفقیت فردی رابطه معنی دار به دست نیامد.بنابراین فرضیه پنجم پژوهش از بعد رابطه وظیفه شناسی با خستگی شغلی و فرسودگی شغلی معلمان مورد تأیید قرار گرفت.
این یافته با یافته های وحدانی و همکاران (1391) همخوان است که نشان دادند بین وظیفه شناسی با فرسودگی شغلی معلمان مدارس ابتدایی رابطه منفی معنی دار وجود دارد. همچنین این یافته با یافته‌های محرم زاده و همکاران (1393) همخوانی دارد که رابطه منفی وظیفه شناسی با فرسودگی شغلی کارکنان اداره ورزش و جوانان را مورد تأیید قرار دادند.
عامل وظیفه شناسی به تفاوت های فردی در سازماندهی، اجرای وظایف، کنترل تکانه ها و طرح ریزی برای انجام رفتارها اشاره دارد و فرد برخوردار این ویژگی دارای هدف، خواسته های قوی و از پیش تعیین شده است(تیلوپولوس، پالیر و کاکسون، 2010)، بنابراین معلمان دارای این ویژگی سعی می کنند در برخورد با مشکلات شغلی از جمله فرسودگی شغلی سعی می کنند با برخورداری از ویژگی وظیفه شناسی انجام وظیفه ی شغلی را در اولویت قرار دهند و برای کنترل مشکلات و استرس های شغلی طرح ریزی مناسبی داشته باشند که همین امر منجر به کاهش ایجاد فرسودگی شغلی و خستگی محیط کار در آنان می شود.
5-3 محدودیت ها و پیشنهادات
5-3-1 محدودیت ها
1-یکی از محدودیت های این پژوهش محدود شدن نمونه به معلمان زن دوره ابتدایی بخش سامن از توابع شهرستان ملایر می باشد.
2-محدودیت دیگر تحقیق استفاده از ابزار پرسشنامه برای ارزیابی متغیرهای تحقیق (فرسودگی شغلی و ویژگی های شخصیتی) می باشد که مشکل سوگیری در پاسخ به سؤالات را به همراه دارد.
3-با توجه به اینکه متغیرهایی نظیر وضعیت تأهل، سطح تحصیلات، وضعیت شغلی (رسمی و غیر رسمی)، سنوات خدمت و سن معلمان می تواند در نتایج تحقیق تأثیر داشته باشد، عدم بررسی این متغیرها در تحقیق حاضر یکی دیگر از این محدودیت ها بوده است.
5-3-2 پیشنهادات
5-3-2-1پیشنهادات کاربردی