دانلود پایان نامه با موضوع شرایط محیطی و شرایط درونی

دانلود پایان نامه

رنگ روغن زیتون معیار مناسبی برای تعیین کیفیت روغن نیست، زیرا به راحتی می‌ توان در آن تقلب کرد. به علاوه هر نوع زیتون، رنگ مخصوص خود را دارد و یا حتی اگر مقدار برگ‌های زیتون همراه دانه زیاد باشد، رنگ روغن حاصل را تغییر می‌ دهد (Boskou, 1996).
از مصرف روغن‌هایی که در ظروف شفاف و در معرض نور و حرارت نگهداری شده، خودداری کنید و در منزل آن را در جای خشک و خنک و تاریک قرار دهید. درب ظرف را بلافاصله بعد از مصرف ببندید، زیرا روغن زیتون به سرعت بو و مزه غذاهای مختلف را به خود می ‌گیرد و در اثر تماس با اکسیژن هوا فاسد می‌ شود. برای نگهداری روغن، ظروف سرامیکی یا پلاستیکی تیره بهتر از ظروف پلی‌اتیلنی شفاف هستند. روغن زیتون را در شرایط مناسب می‌ توان ۱۲۰تا ۱۹۰روز نگهداری کرد(Di Giovacchino, 2000).


فصل دوم
مروری بر مطالعات گذشته
2-1- اثر هورمون های تنظیم کننده در ریشه زایی (اکسین های مصنوعی)
می دانیم که در قلمه های کاشته شده جهت ریشه دار شدن، ابتدا باید بافت فعال و زایایی از یاخته ها تشکیل شود و با حالت مریستمی شروع به زاییدن و تولید سلول های هم شکل خود نماید و بعد در اثر تقسیم کار بافت های ریشه ساخته شود و ریشه های نابجای ابتدایی به وجود آید، ولی ثابت شده است که فعالیت تقسیم و زایایی سلول های مریستمی ریشه را در اثر پاره ای از مواد شیمیایی به نام اکسین که در طبیعت در درون خود گیاه ساخته می شود (و می توان آنرا به طور مصنوعی نیز ساخت) و اکسین نامیده می شود، تشدید می گردد، در نتیجه، کاهش میزان اکسین موجب کاهش شدید اکسین در یاخته های موجود در ریشه های اولیه مخصوصا در اولین مرحله تشکیل آنها می شود. تیمار به وسیله اکسین موجب افزایش و تیمار با سایتوکینین و جیبرلین موجب کاهش در تعداد ریشه های نابجا می شود (Fabbri et al., 2004).
قبل از مصرف هورمون ریشه زایی و کاربرد آنها برای تحریک عمل ریشه زایی، بسیاری از مواد شیمیایی دیگر مورد توجه قرار گرفته و نتایج مختلف از نظر تاثیر حاصل شده بود (Hartmann et al., 1971).
از آزمایش هایی که به منظور ریشه زایی با ترکیبات منگنز، آهن، فسفر و غیره انجام گرفته، نتایج مثبتی حاصل شده است. به ویژه آزمایش با پرمنگنات پتاسیم، در سال 1918 توسط Curris، نتایج کاملا مثبت داشته است. قبل از کشف هورمون ها نشان داده شده است که بعضی از گازهای غیراشباع نظیر اتیلن، استیلن و منواکسید کربن، تشکیل ریشه های نابجا را تحریک می کند(Hartmann et al., 1971). پژوهشگران احتمال داده اند که این مواد در سطوح نسبی اکسین در قلمه ها موثر هستند. ریشه دهی موفقیت آمیز بستگی به وجود مقداری عوامل کمکی در قلمه ها دارد که همراه با اکسین موجب ریشه دهی می گردد. منبع این عوامل کمکی معمولا برگ ها هستند(Fabbri et al., 2004).
2-2- اسید ایندول بوتیریک (IBA)
اسید ایندول بوتیریک (IBA) یکی از بهترین و معمولی ترین و متداولترین موادی است که در برانگیختن ریشه زایی امروزه در بسیاری از آزمایش ها به کار برده می شود. این اسید اثر اکسینی ضعیفی دارد و نسبتا به کندی توسط سیستم آنزیمی تخریب کننده اکسین از بین می رود. یک ماده شیمیایی که باید پایدار باشد، اثر زیادی در ایجاد ریشه دارد. چون IBA در داخل بافت های گیاهی بسیار کم منتقل می شود، لذا در محلی از بافت گیاه که به کار گرفته شده است، باقی می ماند. برخی از مواد هورمونی(مواد تنظیم کننده رشد) که راحت انتقال می یابند ممکن است اثر رشدی دلخواه را در گیاه تکثیرشونده نداشته باشند.
برخی از هورمون های شیمیایی که برای ریشه زایی به کار برده می شوند عبارتند از IAA و NAA. تجربه نشان داده است که اثر IBA و NAA در ریشه زایی بیشتر از IAA است (Weaver, 1972). هرگاه هورمون ها و اکسین ها را بیش از حد لازم بکار برند ممکن است سبب ناهنجاری هایی در ریشه گیاه و قلمه بشوند. یعنی در ریشه زایی آشفتگی ایجاد کند یا موجب سوختن و نابود شدن بافت ها گردد. در این مورد NAA برای گیاهان بسیار سمی تر از IBA است. لذا باید از کاربرد آن در غلطت های زیاد به دلیل جلوگیری از مسمومیت گیاه، خودداری کرد (Fernandes Serrano et al., 2006). اسید IAA نیز در غلظت های زیاد مانع ریشه دهی می شود (Fernandes Serrano et al., 2006).
IBA و NAA در مقایسه با IAA در مقابل تخریب باکتری ها و تجزیه نوری پایدار هستند، در گیاهان نیز سیستم آنزیمی اسید ایندول استیک IAA اکسیداز، موجب شکستنIAA می گردد. این سیستم روی IBA موثر نیست. جریان حرکت اکسین در بافت ساقه به طور طبیعی از بالا به طرف پایین است. ابتدا، اکسین مصنوعی را به قسمت بالای قلمه می دادند تا جریان طبیعی از بالا به پایین انجام شود. ولی به زودی دریافتند که دادن اکسین به قسمت پایین قلمه نتایج بهتری می دهد. اکسین جذب شده در بافت های قلمه باقی می ماند و برگدار بودن قلمه یا نداشتن برگ تاثیری در میزان جذب اکسین ندارد.
هدف از تیمار قلمه، با هورمون ها (اکسین ها) این است که قابلیت ریشه دهی قلمه هار افزایش دهند و در عمل ریشه زایی تسریع به عمل آورند. استفاده از هورمون ها در گیاهانی که به آسانی ریشه دار می شوند، ممکن است زیاد مفید و توجیه پذیر نباشد. بهترین کاربرد اکسین ها برای گیاهان است که به کندی ریشه دار می شوند، البته استفاده از هورمون ها برای ریشه زایی نباید موجب شود که سایر عوامل از قبیل رطوبت کافی، حرارت، نور و غیره نادیده گرفته شود. زیتون از جمله گیاهانی است که به سختی ریشه دار می شود و بیشتر واریته های آن بدون تیمار هورمونی ریشه ای تولید نمی کنند (Hartmann, 1971).
2-3- روش های کاربرد اکسین ها (هورمون ها)
امروزه چند روش برای استفاده از هورمون های ریشه زایی متداول است که عبارتند از:
الف:‌ تیمار بوسیله قرار دادن قلمه ها در پودر مخلوط با اکسین:
قلمه های گونه هایی از گیاهان را که به سختی ریشه زایی می کنند با قرار دادن قسمت زیرین آنها در داخل پودر حاوی اکسین می توان وادار به ریشه زایی سریعتر کرد. بسته به حالت قلمه که خشبی، نیمه خشبی یا نرم و آبدار باشد غلظت اکسین در موقع تیمار متفاوت است در این تیمارها قلمه در زمان معینی در داخل پودر بی اثر مانند پودر تالک یا پودر خاک رس که با اکسین مخلوط شده است قرار داده می شود (Fernandes Serrano et al., 2006). این نوع تیمار خود به دو روش مختلف انجام می شود، که شامل قرار دادن در محلول های رقیق اکسین و قرار دادن قلمه در محلول های غلیظ اکسین می شود. که، روش اول از آنجا که به زمان طولانی و همچنین به مکان و لوازم زیادی نیاز دارد در حال حاضر کمتر مورد استفاده قرار می گیرد. در این روش برای تیمار دادن قلمه ها آنها را قبل از کشت به مدت 24 ساعت در محلول رقیق اکسین قرار می دهند. غلظتی که به کار برده می شود از 5 قسمت در میلیون برای گونه هایی با ریشه زایی آسان، تا 200 قسمت در میلیون برای گونه هایی که به سختی ریشه دار می شوند فرق می کند.
در روش دوم، محلول های غلیظ از 500 تا 10000 قسمت در میلیون و گاهی بیشتر تهیه می شود. حدود 1 تا 2 سانتیمتر از بخش زیرین قلمه به مدت حدود 5 ثانیه در داخل این محلول ها قرار داده می شود. این روش برای قلمه های برگدار زیتون نیز مورد استفاده قرار می گیرد. قلمه ها را پس از تیمار دادن، بلافاصله در بستر ریشه زایی می کارند. استفاده از محلول ها غلیظ هورمون اکسین اولین بار در سال 1993 گزارش شد (Fernandes Serrano et al., 2006).
محققین بخش زیرین قلمه ها را به مدت چند ثانیه در محلول 1 تا 2 میلی گرم در میلی لیتر از مواد اکسین حل شده در الکل اتیلیک 50٪ قرار دادند. این روش روی گونه هایی که ریشه زایی سختی دارند، موثرتر از سایر روش ها بوده است و در مقایسه با روش قرار دادن قلمه ها در محلول های رقیق به مدت طولانی (24 ساعت) ریشه بیشتری در قلمه های برگدار تولید کرده است. الکل به عنوان حلال اکسین به کار برده شده و میزان اکسین مصرف شده در این محلول اثری روی ریشه زایی ندارد (Wiesman and Lavee, 1995).
در این روش وسائل و تجهیزات کمتری برای تیمار دادن قلمه ها لازم است. علاوه بر این نتایج بسیار همگن تری به دست می آید. زیرا جذب ماده شیمیایی توسط قلمه ها به اندازه ای که در سایر روش ها وجود دارد، زیر تاثیر شرایط محیطی و شرایط درونی قلمه ها قرار نمی گیرد و محلول به صورت یکنواخت در تمام قلمه ها نفوذ می کنند و یک محلول را بارها می توان مورد استفاده قرار داد (Wiesman and Lavee, 1995).
هورمون ها و اکسین ها اگر با غلظت زیاد به کار برده شوند ممکن است از نمو جوانه ها جلوگیری کنند یا موجب زرد شدن و ریزش برگ ها شوند و گاهی نیز موجب سیاه شدن ساقه و حتی مرگ قلمه ها شوند (Hartmann, 1971).
در قلمه های برگدار، معمولا انتهای پایین قلمه در محلول محرک ریشه زایی قرار داده می شود. ولی در بعضی از گونه ها قرار دادن برگ های قلمه در محلول نیز موثر است. مشروط به اینکه محلول مورد استفاده به اندازه کافی غلیظ نباشد. Hartmann, 1971 در یک آزمایش نتایج تیمار برگ و تیمار بخش زیرین قلمه های برگدار زیتون را مورد بررسی قرار دادند و نتیجه گرفتند که تیمار بخش زیرین قلمه با محلول 2500 تا 5000 قسمت در میلیون IBA در تابستان و بهار، بهترین نتیجه را داشته و تیمار برگی با حلول 200 تا 400 قسمت در میلیون از IBA و سایر مواقع سال نتایج بهتری داشته است (Hartmann, 1971).
در مورد قلمه های خشبی عقیده بر این است که قرار دادن سطح مقطع عرضی پایین قلمه در محلول، نتیجه بهتری می دهد تا اینکه چند سانتیمتر در محلول فرو برده شود. پونلی و همکاران در سال 1980 در آزمایش دیگری قلمه های برگدار زیتون را به مدت 24 ساعت قبل از کاشت در آب و محلول های بافر 5/1=pH واحد بالا و پایینتر از pH آب قرار داده و پس از تیمار با IBA کشت نمودند. بدین صورت نتیجه گیری کردند که عموما ریشه زایی با قرار دادن در آب بهتر شده است، خصوصا زمانی که ریشه زایی بطور طبیعی بالا بوده، اثر بافرها به طرز محسوسی مثل آب خالص بوده گرچه بافر اسیدی زیاد ریشه زایی را در اواخر تابستان و اوایل پاییز بهتر کرده است (Hartmann, 1971).
2-4- تولید قلمه های زیتون
از آنجاییکه تولید انبوه قلمه برای توسعه باغهای زیتون در کشور ما مورد نیاز می باشد، ‏لذا تحقیقی به منظور بررسی آثار تغذیه برگی درختان مادری وموقعیت قلمه بر روی شاخه در ریشه زایی قلمه های نیمه خشبی زیتون رقم زرد در تابستان وپاییز 1375 در رودبار وگلخانه های تحقیقاتی گروه باغبانی دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران توسط طلایی و ظهوری انجام گردید. درختان مادری انتخابی در شهریورماه با کود کامل فوسیمکو به ترتیب با ترکیب 100،‏ 44 و70 گرم خالص ازت،‏ فسفر و پتاسیم در لیتر ومقادیری از منیزیم،‏ مس، ‏روی ومنگنز 45 روز قبل از تهیه قلمه با فواصل 15 روز یکبار تیمار شدند و قلمه های نیمه خشبی از قسمتهای انتهایی، ‏میانی وتحتانی شاخه های این درختان انتخاب گردیدند. نتایج نشان داد که تغذیه برگی با غلظت 3% سبب افزایش درصدریشه زایی وطویل شدن ریشه ها درقلمه های نیمه خشبی زیتون رقم زرد گردید و همچنین قلمه های تهیه شده از قسمت انتهایی نیز دارای بیشترین تراکم ریشه زایی وریشه های طویلتر بوده اند. نتایج این تحقیق با استفاده از طرح آماری بلوکهای کامل تصادفی در قالب آزمایش فاکتوریل انجام پذیرفته است (عصمتی و طلایی، 1383).