دانلود پایان نامه

خواه آن راه مورد نظر به شیوه کلاسیک تعیین شود، خواه بر مبنای نظریات رفتاری. هربرت جی. هیکس. سی. ری کولت، ترجمه( کهن.. 1371: 211)
تئوری اقتضائی بیان می دارد که مناسب ترین رفتار مدیر در هر موقعیتی بستگی به ویژگی ها و شرایط آن موقعیت دارد. مدیران بایستی از تمام تئوری ها اعم از تئوری های رفتاری، کلاسیک، روش های مقداری و همچنین نگرش سیستمی آگاهی داشته و در هر وضعیتی با توجه به ویژگی های آن وضعیت از هر کدام از تئوری ها به نحو مطلوب استفاده نمایند.
2-8- تاثیر تئوری های مدیریت بر مدیریت آموزشی:
تئوری ها و مکاتب مدیریت هر کدام به نوبه خود تاثیراتی را بر روی مدیریت آموزشی داشتند. نهضت مدیریت علمی علاوه بر موسسات صنعتی و کارخانه ها در نظام های آموزشی نیز موثر واقع شد. دوره ای از تاریخ مدیریت آموزش و پرورش کشور ایالات متحده به نام عصر پرستش کارایی معروف است که طی آن هواداران مدیریت علمی به کاربرد اصول آن در نظام های آموزشی همت گماشتند. (علاقه بند.. 1373: 106) تعیین دقیق وظایف، مسئولیت ها، ابزار و روش های انجام کار و همچنین نظارت، سنجش و ارزشیابی دقیق در سازمان ها از جمله سازمان های آموزشی را می توان به عنوان تاثیرات مدیریت علمی برشمرد. نظریه مدیریت اداری نیز بر مدیریت آموزشی اثر گذاشته است. جوانب رسمی سازمان نظام آموزشی نظیر اهداف، خط مشی ها، سلسله مراتب، اختیار، تمرکز و عدم تمرکز و … عمدتاً به مفاهیم و اصول نظریه فوق اشاره دارند. (علاقه بند.. 1373 : 111)
مفاهیم و اصول نظریه روابط انسانی نیز بیشترین تاثیر را در مدیریت آموزشی داشته است. با توجه به ماهیت کار آموزش و پرورش اصول و مفاهیم این نظریه شاید بیش از هر سازمانی در محیط های آموزشی زمینه پذیرش داشت. در پرتو رهنمودهای این تئوری شناخت جدیدی نسبت به پیچیدگی های روابط انسانی پدید آمد و آموزش مهارت های انسانی در سازمان ها، بالاخص سازمان های آموزشی رواج یافت. در نظام آموزشی که قبل از به وجود آمدن این نظریه بر اساس اصول نظریه های کلاسیک اداره می شدند. با مطرح شدن این نظریه، ضرورت توجه به کیفیت روابط انسانی محسوس گردید و بسته به میزان توسعه یافتگی فرهنگی و آموزشی کشور ها، اصول روابط انسانی جایگاهی در آموزش مدیران و کاربردی در عملکرد آنان پیدا کرد. (علاقه بند. 1373 : 117)
نظریه سیستم ها نیز مدیریت آموزشی را تحت تاثیر قرار داده است. این نظریه سبب گردیده که نظام های آموزشی به عنوان نظام های اجتماعی که اجزای اصلی آن را افراد انسانی تشکیل می دهند در نظر گرفته شوند. سیستم اجتماعی مجموعه معینی است از اجزا و فعالیت هایی که در کنش و واکنش متقابل با همدیگر موجودیت اجتماعی واحدی را تشکیل می دهند. توجه به نظام های آموزشی «مدارس» به عنوان یک سیستم اجتماعی به مدیران آموزشی این امکان را میدهد که از یک سو به اجزای تشکیل دهنده سیستم و ویژگی های هر یک از آنها و روابط متقابل آنها توجه نموده و از سوی دیگر ارتباط این اجزا را با کل سیستم مد نظر قرار دهند و همچنین تاثیر عوامل گوناگون محیطی بر روی سیستم را بشناسند و اقدامات لازم را پیش بینی کنند. تجسم سازمان های آموزشی به عنوان سیستم های اجتماعی همچنین توجه بیشتر به اجزای اصلی تشکیل دهنده آنها یعنی افراد انسان را یاد آوری نموده و توجه به پیچیدگی های روانی و رفتاری آنها را مد نظر قرار میدهد.
نظام آموزشی، به عنوان یک سیستم اجتماعی، به منظور انجام ماموریت رسمی خود (آموزش و پرورش) منابع مورد نیاز خود را به صورت درونداد از جامعه می گیرد و سپس از طریق یک سلسله فرا کرده های پیچیده ای که مستلزم به کارگیری ساختار سازمانی، افراد، تکنولوژی و ایفای وظایف معینی است دانش آموزان را آموزش و پرورش می دهد و بالاخره نتیجه کار (برونداد) خود را به صورت افرادی که صلاحیت و شایستگی پیدا کرده اند تحویل جامعه می دهد.
2-9- تئوری پیشنهادی محقق: روابط انسانی
روابط انسانی از رابطه یا روابط مثبت و هدف داری که بین دو یا چند فرد وجود دارد صحبت میکند، روابط انسانی مظهر وجود و ارزش انسانهاست و پدیده رفتاری- اجتماعی گروههای انسانی است که شکل و نوع آن به عنوان وجه تمایز انسان و حیوان به شمار می آید. همچنین مفهومی وسیع داشته و هر نوع ارتباط افراد و محیط ها و موقعیت ها را در بر می گیرد ارتباطات رسمی، غیر رسمی، اجتماعی، فرهنگی، تجاری و آموزشی بین افراد و گروه ها و جوامع، همه و همه روابط انسانی محسوب میگردند.
هر چند روابط انسانی با رفتار سازمانی ارتباط تنگاتنگ دارند و مکمل یکدیگرند «کیت دیویس» می گوید: تفاوت رفتار سازمانی و روابط انسانی مانند تفاوت آسیب شناسی و پزشک است. آسیب شناسی در پی درک و شناخت بیماری انسانها است، ولی پزشک از این دانش برای بهبود و مداوای بیمار استفاده میکند. دانش روابط انسانی را باید بکار گیرنده تمام علوم رفتاری دانست که آن علوم را به طور علمی در تعاملات بین افراد بکار می گیرد. روابط انسانی در مدرسه عبارتست از برقراری ارتباطات انسانی با معلمان و دانش آموزان از طریق پذیرفتن شخصیت و ویژگی های فردی آنها و تمام تفاوت های که احتمالاً با شخص مدیر دارند. (کمالی. 1373)
استقرار روابط انسانی مطلوب یکی از وظایف اساسی مدیران آموزشی است و مدیران بایستی درا ین زمینه به موارد ذیل توجه نمایند.
– از اخلاق اسلامی در روابط انسانی به خوبی بهره بگیرند.
– به کارکنان احترام بگذارند و به تکریم شخصیت آنان اهمیت دهند.
– به مشکلات معلمان و دانش آموزان به دقت گوش فرا دهند.
– فروتن، خونگرم و صادق باشند و همواره در تقویت روحیه و ایجاد رضایت کارکنان مدرسه بکوشند.( صافی. 1371: 18-11)
– به سازمان غیر رسمی در مدرسه نیز توجه نموده و به آن اهمیت دهند و از آن استفاده نمایند.
– به انواع نیازهای کارکنان توجه نموده و در مصائب و شادی های آنها خود را شریک بدانند.
– روحیات تک تک کارکنان را تا حد ممکن بشناسند و در تقویت آنها بکوشند.
– از سخنان گرم و دلنشین استفاده نموده و پیوندهای خود و اعضا را تقویت نمایند.
– از تاثیر گفتار و کردار خویش آگاهی داشته و قادر باشند محیطی امن و قابل قبول برای جلب همکاری کارکنان فراهم نمایند.
استقرار روابط انسانی مطلوب می تواند آثار و نتایج مفید و سودمندی را هم برای سازمان و هم برای اعضا سازمان فراهم آورند. در سازمانی که روابط انسانی مطلوب حاکم باشد، دسترسی به اهداف سازمان از احتمال بالاتری برخوردار خواهد بود و اثر بخشی سازمانی افزایش خواهد یافت. از سوی دیگر این امر سبب ارضا نیازهای منطقی روانی و اجتماعی کارکنان شده و انگیزش بیشتر کارکنان و رضایت آنها را به دنبال خواهد داشت و خود این امر زمینه ساز بهبود و رشد فردی کارکنان شده و با افزایش روحیه، میل به کار و تلاش بیشتر را جهت کسب اهداف سازمانی بالا خواهد برد.
از سوی دیگر عدم استقرار روابط انسانی مطلوب نیز در سازمان عوارضی را به دنبال خواهد داشت که از میان آنها می توان موارد ذیل را نام برد. (جوام. 1366: 31 )