آلودگی محیط زیست و عملکرد اقتصادی

دانلود پایان نامه

کاهش یا افزایش عملکرد واقعی جزء B = AYLb
با استفاده از این شاخص و با توجه به قیمت واحد هر محصول و کاهش یا افزایش عملکرد نسبی می‌توان سودمندی مخلوط را بدست آورد.
2-7-8-کشت مخلوط ذرّت
ذرت یکی از گیاهانی است که رد کشت مخلوط به فراوانی از آن استفاده می‌شود و با گیاهان زیادی به صورت مخلوط کشت می‌گردد. همچنین در السالوادور یافتن سورگوم بدون کشت مخلوط با ذرت غیر ممکن است (Salomon, 1990). سودمندی کشت مخلوط ذرّت و گیاهان همراه به علت استفاده بهتر از منابع غذایی و آب، تولید علوفه با پروتئین بالا و کیفیت سیلوی بهتر و LER و RYT بیش از واحد در منابع مختلف گزارش شده است. (Andrighetto and et al, 1992).
مظاهری (1366) در آزمایشی جهت ارزیابی رشد و نمو ذرت و کیل در کشت مخلوط نتیجه گرفت که محصول بهترین ترکیب (ترکیب تراکم زیاد ذرّت و تراکم کم کیل)، 19 درصد بیش از حداکثر عملکرد تک کشتی بود او اظهار داشت که اپتیمم تراکم گیاهی رد مخلوط بیش از تراکم بهینه گیاهی تک کشتی است که نشان می دهد رقابت برون گونه‌ای از رقابت درون گونه‌ای کمتر است (مظاهری، 1366).
آندریگتو و همکاران (Andrighetto and et al, 1992) در دو سال مطالعه، ارقام مختلف ذرت و سویا و تراکم کشت لوگ را روی عملکرد و کیفیت سیلوی بررسی کردند. در دو مطالعه کل ماده خشک تولید شده در کشت مخلوط برابر تک کشتی ذرت بود، در حالیکه تولید پروتئین علوفه به طور معنی‌داری بالاتر از شاهد بود. آنها توصیه کردند که کشت مخلوط ذرت- سویا همراه با عمل سیلوی اصولی می تواند جانشین خوبی برای تک کشتی باشد.
پال و همکاران (Pal and et al, 1993) اثر تراکم‌های اجزاء روی تولید مخلوط ذرت- سویا و سورگوم سورا یا بررسی کردند. آنها گزارش کردند که عملکردهای تک کشتی نسبت به اجزاء مربوطه در مخلوط برای هر سه محصول بیشتر بود. آنها مخلوط سورگوم و سویا را با داشتن LER برابر 4/1 تا 315/1 بسته به سال آزمایش بسیار پر تولید تراز مخلوط ذرت- سویا با LER28/1 تا 34/1 در سالهای آزمایش معرفی کردند.
اسوالد و همکاران (Oswald and et al, 1996) واکنش 4 رقم سیب زمینی شیرین را در کشت مخلوط و تأخیری با ذرّت بررسی کردند آنها نتیجه گرفتند که LER عموماً برای تولید بیوماس از LER عملکرد اقتصادی بیشتر بود.
شریها و هاتر (Sharaiha and Hattar, 1993) اثر کشت مخلوط و کود مرغی را بر عملکرد ذرت و سویا و هندوانه به صورت تک کشتی و مخلوط بررسی کردند. ذرت بالاترین عملکرد را هنگامی که با سویا مخلوط شد بدست آورد افزایش معادل 45 و 65% در سطح 40 تن کود مرغی بسته به سال آزمایش تولید کرد.
سویا هم بیشترین عملکرد را رد مخلوط با ذرت به میزان 35 و 34% بسته به سال آزمایش تولید کرد. LER در تمام تیمارها از واحد بیشتر بود که نشان از برتری کشت مخلوط در برابر تک کشتی است. علت این امر را استفاده کارآمدتر از منابع قابل دسترس از قبیل نور، آب و مواد غذایی در واحد سطح برای محصولات مختلف ذکر کردند. در مخلوط ذرّت و هندوانه، هندوانه از فضای باز بین ردیفهای ذرت بخوبی استفاده می کند. سویا هم به علت داشتن قابلیت تثبیت نیتروژن اثر مفیدی بر روی ذرّت که گیاهی غیرلگوم است دارد.
اولاسانتان (Olasantan, 1998) اثر الگوهای مختلف کشت مخلوط کاساوا با ذرّت یا لوبیا چشم بلبلی را در ردیفهای مختلف طی سه سال در نیجریه بررسی کرد. او گزارش کرد که LER صرف نظر از نوع ترکیب محصولات از واحد بیشتر بود. در مخلوط ذرت، کاساوا و افزایش عملکرد مخلوط در نسبت 1: 1 یا 2:2 بدست امد و در مخلوط لوبیا چشم بلبلی – کاساوا نسبت 2:2 بدون کاهش در عملکرد غده کاساوا افزایش عملکرد نشان داد. او علت این امر را این طور بیان کرد که محصولات مختلف در فضاهای متفاوت برای منابع مختلف رقابت می نمایند و از این رو استفاده کافی از زمین و نور خورشید بخاطر دوره های رشد نامتشابه می نمایند. استفاده از ذرت در کشت مخلوط تنها محدود به گیاهان گرما دوست نمی شود.
خالکو و همکاران (Khaleque and et al, 1990) اثر کشت مخلوط ذرت و نخود ایرانی، که رد این مخلوط ذرت به عنوان گیاه فرعی و نخود گیاه اصل می باشد، را بررسی کردند. 7 تیمار شامل 100% نخود ایرانی + 10، 20، 30، 40 و 50 درصد ذرّت و تک کشتی ذرت و تک کشتی نخود تیمارهای آزمایش بودند. بیشترین عملکرد از تک کشتی نخود بدست آمد (ha/t 43/1) و سپس تیمار 100% نخود + 10% ذرّت (t/ha 42/1) قرار داشت بیشترین LER (10/1) هم از تیمار اخیر بدست امد.
مطالعات کشت مخلوط تنها محدود به سودمندی عملکرد و بررسی LER نمیشود. راندمان مصرف و جذب عناصر غذایی هم یکی از عوامل مهم در ارزیابی سودمندی کشت مخلوط می باشد.
چادهوری و رازاریو (Chawdhury and Rosario, 1993) اثر تلقیح باکتری ریزوبیوم و کاربرد کود نیتروژن را بر روی راندمان مصرف N,P,K رد مخلوط ذرّت- ماش در ارتباط با سودمندی کشت مخلوط بررسی کردند. با افزایش نیتروژن از صفر تا 90 کیلوگرم در هکتار عملکرد کشت خالص ذرّت 60 درصد و مخلوط 7% افزایش داشت. که به همین ترتیب عملکرد ماش هم 29 تا 35 درصد کاهش نشان داد. راندمان جذب K, P,N هم در ذرت و هم رد ماش بطور ثابتی در مخلوطها کاهش یافت اما بازده تبدیل عناصر در تمام حالات افزایش نشان داد. در غلظتهای کم نیتروژن و بخصوص هنگام تلقیح، ماش در کشت مخلوط نیتروژن جذب شده را بسیار کارآمدتر از تک کشتی در تولید دانه به کار برد. آنها دو جنبه جالب از کاربرد مورد غذایی را در کشت مخلوط بدین صورت عنوان کردند:
1-جذب K,P,N توسط ذرت و یا ماش در مخلوط نسبت به تک کشتی کاهش یافت.
2-ذرّت و ماش تحت بعضی شرایط در کشت مخلوط میزان دانه در واحد جذب یک ماده غذایی بیشتری نسبت به تک کشتی تولید می‌کنند. گرچه این افزایش اغلب اوقات کم می باشد (Chawdhury and Rosario, 1994).
چادهوری و رزاریو (Chawdhury and Rosario, 1994) اثر جزء همراه را روی واکنش کشت مخلوط ذرت- ماش بر راندمان مصرف نیتروژن مطالعه کردند. آنها نشان دادند که جذب نیتروژن هم در ذرت و هم در ماش در مخلوط نسبت به تک کشتی کمتر بود. نسبت کاهش جذب نیتروژن در ذرت 28% تا 37% بود در حالی که در ماش 57% تا 50% بود. افزایش تراکم ذرت راندمان جذب نیتروژن ماش را کاهش داد. اما این راندمان در ذرّت افزایش یافت. راندمان جذب نیتروژن ذرت و ماش در تمام ترکیبهای تراکم از مجموع تک کشتی های آنها بیشتر بود که مهمترین عامل در افزایش LER می باشد. راندمان تبدیل نیتوژن در مخلوط ذرّت کاهش یافت اما در ماش به آرامش افزایش پیدا کرد.
هاردتر و همکاران (Hardter and et al, 1991) در یک آزمایش 4 ساله قابلیت تولید مخلوط ذرت- لوبیا چشم بلبلی ، کشت تأخیری ذرت- تناوب ذرت لوبیا چشم بلبلی و تک کشتی ذرت در دو سطح نیتروژن (صفر و 80 کیلوگرم در هکتار) و دو سطح فسفر (صفر و 60 کیلوگرم در هکتار) را بررسی کردند. در تمام سطوح کاربرد مواد غذایی، عملکرد ذرت مخلوط کمتر از تک کشتی بود و بیشترین عملکرد در تناوب ذرت- لوبیا چشم بلبلی بدست آمد. عملکرد لوبیا چشم بلبلی کمتر تحت تأثیر سیستم کشت قرار گرفت، اما رد کشت تأخیری کاهش شدیدی نشان داد. در تیمارهای بدون کود، LER و ATER نشان داد که نظام مخلوط تولید کمتری از تک کشتی دارد به عکس کاربرد مواد کودی باعث بالا رفتن قابلیت تولید مخلوط طی 4 سال آزمایش گردید.
در مجموع می‌توان نتیجه گرفت که کشت مخلوط نسبت به تک کشتی باعث کاهش جذب عناصر می گردد. با کاربرد کودها ذرت شدیداً واکنش نشان داده و جذب عناصر در آن نسبت به جزء همراه بیشتر است، به همین دلیل برای بالا رفتن تولید مخلوط، تعادلی در مصرف کودها و تحقیقات بیشتر در بدست آوردن این نقطه تعادل ضروری است.
از گزارشها چنین استنباط می‌شود که وقتی ذرت با یک لگوم مخلوط شود بیشترین سودمندی را دارا می‌باشد (Andrighetto and et al, 1992؛ Pal and et al, 1993). با وجود کاهشی که رد عملکرد اجزاء نسبت به تک کشتی هر جزء حاصل می‌شود اما در مجموع عملکرد کل که بر مبنای LER سنجیده می‌شود نشان از برتری کشت مخلوط دارد.
2-7-9- بررسی کشت مخلوط ذرت و سایر گیاهان
از مهمترین دلایل استفاده از دو یا چند گیاه در کشت مخلوط، افزایش بهرهوری از هر واحد زراعی با توجه به نهادههای محدود است. کشت مخلوط در مورد نباتات علوفهای بسیار متداول بوده و کاربرد آن خسارت احتمالی ناشی از آفات و بیماریها را کاهش داده و موجب استفاده حدااکثر از منابع آب و خاک میشود. از سوی دیگر کشت بقولات حاصلخیزی خاک را تقویت کرده و موجب کاهش مصرف کودهای شیمیایی و آلودگی محیط زیست میشود. در بین