قصد تحصیل وجه یا مال فاقد مشروعیت قانونی است.”296
همانطور در مقدمه گفتار دوم بیان گردید یکی از طرق تحصیل مال نامشروع که تطهیر پول در آن صورت
می گیرد کلاهبرداری است که قانون تشدید مجازات هم خوب به آن پرداخته است. ما دراین مصداق ومثال تلاش داریم ارکان قانونی ومادی ومعنوی باتمامی جوانب وشرایط آن درجرم کلاهبرداری را درقالب یک نمودار ترسیم نمائیم قبل از اینکه نمودار را ترسیم کنیم .یک پند و اندرز که تا حدودی ارتباطی به بحث دارد از نهج البلاغه می آوریم “ای مردم از خدا بترسید چه بسا آروزمندی که به آرزوی خود نرسید وسازنده ساختمانی که در آن مسکن نکرد وگرد آورنده ای که زود آنچه را گرد آورد رها خواهد کرد .شاید که ازراه باطل گرد آورده ویاحق دیگران رابازداشته وبا حرام به هم آمیخته که گناهش برگردن اوست وبا سنگینی بارگناه درمی گذرد و با پشیمانی وحسرت به نزد خدامی رود.”297

جدول عناصر متشکله جرم کلاهبرداری 298

1 ـ عنصر قانونی :ماده 1 قانون تشدید مجازات مرتکبین کلاهبرداری ارتشاء واختلاس

1-عمل مادی فیزیکی :حتما” باید بصورت فعل مثبت باشد ترک فعل هیچ گاه عنصرمادی جرم کلاهبر
– داری را تشکیل نمی دهد. 1- وسیله ممکن است
ماهیت متقلبانه باشد
2-وسیله ممکن است
1ـ متقلبانه بودن وسیله ماهیتا”متقلبانه نباشد
مورد استفاده ولی خالی از وجه باشد
2-عنصر مادی 2ـ شرایط اوضاع واصول لازم برای تحقق
یعنی استفاده از آن شود
2ـ عدم آگاهی ومتقلبانه بودن وسیله
(اغفال شدن قربانی )
1ـ ورود ضرربه قربانی
3ـ حصول نتیجه:
2ـ انتقاع کلاهبردار ،شخص مورد نظروی

1ـ سؤنیت عام :قصداستفاده از وسیله متقلبانه
3ـ عنصر روانی:
2ـ سؤنیت خاص: قصدبردن مال دیگری

ب- تعیین مسئو لیت کیفر ی بر ای اشخا ص حقو قی
اصلی در جز ا وجو د دارد و آن شخصی بو دن مجا زات است .قو انین مو ضو عه ایر ان وجها ن معمو لا”
بر مبنا ی مجا زات فردی تعریف شد ه است. به کیفر اشخا ص حقو قی کمتر پر داخته شد . ما در این بخش از بحث قصد داریم مسئو لیت کیفری بر ای اشخا ص و ما هیت و جو دی، سپس سکو ت مقررات قا نونی و موانع فعا لیت را مورد بر رسی قرار دهیم همچنین جا یگا ه مسولیت کیفر ی برای اشخا ص حقو قی را در حقو قی داخلی و گروه اقدام ما لی و کنو انسیو ن ملل متحد را بر رسی کنیم .ومضا فا” اینکه تنها اعمال مجا زات کیفری وبخشی از مقررات عمو می حقو ق فر انسه درخصو ص مسو لیت کیفری اشخا ص حقو قی تکمیل کننده بحث ما خواهد بود.
1-ب= ما هیت و جو دی اشخا ص حقو قی
در خصو ص ما هیت و جو دی چها ر نظر یه و جو د دارد که اگر ما چها ر نظریه را بیان کنیم و آن را با جایگاه مسولیت کیفری اشخا ص حقوقی در جر م پو ل شویی تطبیق دهیم. مسولیت در این جر م مشخص خو اهد شد.
1-1-ب=نظر یه مجا زی299
این نظر یه بیا ن می دارد:”مطابق این نظر یه که پیر وان اصلی آ ن” سا وینی آلمانی”300و ” سا لمو ند انگلیسی”301 هستند . شخصیت و اقعی تنها متعلق به انسا ن است و استعما ل کلمه شخص در مورد موجودات دیگر امری مجازی است.”302
2-1-ب= تظر یه امتیا ز
در خصو ص نظریه امتیا ز گفته شد ه:” اشخا ص حقو قی که در یک جا معه به فعا لیت مشغو ل هستند تنها به
این خا طر که قا نون یا دو لت این امتیاز را به آنها داده دارای شخصیت شنا خته می شو ند .”303
3-1-ب=نظریه ما لکیت اعتبا ری
نظر یه اینچنین بیا ن شد ه است:” این نظر یه که از طر ف “بر نتیز و بکلر عنوان شده دال بر آن است که هر
چند اموال اشخا ص حقو قی ممکن است به مصا رف خا ص بر سد.ولی این امو ا ل فا قد ما لک است این نیزبر این فر ض نبا شد که تنها انسا ن می تو اند صا حب حقو ق با شد”304
4-1-ب =نظر یه و اقعی یا ار گا تیک اشخا ص حقو قی
این نظر یه دید گاه خو دش را اینچنین بیا ن کر ده است :” مطا بق این نظر یه ما هیت وجودی اشخا ص حقو قی و ابسته به شنا سا یی آنها از طر ف دولت نیست.”305
5-1-ب= نظر یه آخر
آخر ین نظریه ای که بیان شده :”مطا بق این نظریه اموال شخص حقو قی در واقع به اشخا ص حقیقی که آنراتشکیل می دهند .( مثلا” شر کاء یک شر کت تجا رتی یا کسا نی که از ما ل مو قو فه استفاد ه می کند .) تعلق دارد.”306
بقو ل دکتر کلسن “حق و تکلیف تنها در اثر و جو د اشخا ص حقیقی و حقو قی نیست زیرا اشخا ص حقیقی هم تنها به ای
ن اعتبار و خا طر که جا معه حقو ق و تکا لیفی را بر ای افر اد قا ئل است صا حب حق و تکلیف می شو ند .”307
2-ب= سکو ت مقررات قا نونی
در مو رد سکو ت مقررات قا نونی می تو ان گفت :” تنها اشخا ص طبیعی که نما یند ه اشخا ص حقو قی بو ده
و به نا م آنها فعا لیت می کنند( رئیس ، مدیر ، مد یر عا مل، نما ینده ،ما مور، مستخد م) ممکن است مر تکب جر م شد ه و مسئو لیت جز ائی شخصی آنان مطر ح شو د .ولی خو د شخص حقو قی نه می توا ند مجر م شناخته شو د و نه قا بلیت تحمل کیفر را دارد”308 با دقت در این موضوع به سهو لت می توان تشخیص داد که بر ای اشخا ص حقو قی مجا زات اعدام و مجا زات ها ی سالب آزادی ، محد ود کننده آزا دی و شلا ق غیر قا بل اجر ا می با شد.
3-ب= مهمتر ین ما نع شنا خت مسئو لیت کیفر ی بر ای اشخا ص حقو قی
اشخا ص حقو قی چو ن فا قد عد م مو جو دیت عینی ، عد م اراده ، عد م در ک بر ای ار تکاب جر م هستند
نمی تو انند خو د مبا درت به ارتکاب جرم نما یند.” پس مهمتر ین ما نع از نظرحقو قی ،انتساب تقصیر به اشخاص حقو قی ممکن نیست.”309

مطلب مرتبط :   منابع تحقیق با موضوعبیمه گذار، اصل حسن نیت، شرکتهای بیمه، فکر و اندیشه

4-ب= جا یگا ه مسئو لیت کیفر ی بر ای اشخا ص حقو قی
از جمله تدابیر ی که جهت مبا رزه با پو ل شو یی مو رد تو جه قر ار گر فته است پیش بینی و ضع مسئو لیت
کیفری برای اشخا ص حقو قی می باشد چر ا که اگر صر فا” به مسئو لیت کیفر ی اشخا ص حقو قی اکتفاء گردد.
در عمل مشکلا تی درجهت مقابله با تطهیرپول پیش می آید ممکن است تدا بیرپیش بینی شده درمبارزه با پول شو یی نا کا م بما ند . چر ا که اغلب او قا ت اشخا ص حقیقی قادر به پر داخت جر یمه ها نبو ده و در صو رت فرار یک شخص حقیقی که به آسانی قا بل تحقق است همه تلا ش ها ی انجا م گر فته عقیم خو اهد ما ند.
5- ب= تو صیه شما ره شش از چهل تو صیه گر و ه کا ری اقدام ما لی
با توجه به جا یگا ه مسئو لیت کیفر ی برای اشخا ص حقو قی اسنا د وکنوانیسیون ها ی بین المللی این مسئو لیت را به رسمیت شنا خته اند تا جا ی که در تو صیه شش از چهل تو صیه گروه اقدام ما لی مقررمی دارد.” درصورت امکان ، خو د شر کت ها ، و نه تنها کا رمندان آنها ، با یستی مو ضو ع مسئو لیت کیفر ی قر ار گیرند”310
6- ب= ما ده 10 کنو انسیو ن ملل متحد 311
ما ده 10 کنو انسیو ن سا زما ن ملل متحد علیه جر ائم سا زمان یا فته فر املی مصو ب سال 2000 پالر مو در
مسئو لیت اشخا ص حقو قی مقرر می دارد.:
1-6-ب=هریک ازدولت ها ی عضو سا زمان ملل متحد با ید اقد اما ت ضروری مطا بق با اصو ل حقو قی خود را اتخا ذ نما یند تا مسئو لیت اشخا ص حقو قی را سبب شر کت در جر ائم شد یدی که تو سط یک با ند تبهکا رسا زما ن یا فته ار تکا ب می یا بد .و جر م های ار تکا بی بر اساس مو اد 5و 6و 8و 23 این کنو انسیو ن را و ضع نما ید.
2-6-ب= به تبع اصول حقوقی دولت عضو، مسئو لیت اشخا ص حقوقی ممکن است کیفری ،مد نی ،ویا اداری با شد
3-6-ب= چنین مسئولیتی باید بدون صد مه به منشای غیرقانونی اشخاص حقوقی مرتکب جرائم موردحکم واقع شو د.
4-6- ب= هر دولت عضوبا ید به ویژه مراقبت نماید که اشخاص حقوقی که برطبق این ماده مجرم شنا خته می شو ند
موضوع ضما نت اجراهای موثرمتنا سب ،وبا زدارند ه کیفری وغیر کیفری ازجمله مجا زات های مالی و افع شوند .
7- ب= مسئو لیت کیفری برای اشخاص حقوقی در مقررات داخلی
در تبصره 3 ماده 3 لایحه ی مبارزه با پو ل شویی آمده است: هر گا ه کا رکنا ن شخص حقو قی مر تکب جر م پول شو یی شو ند وشخص حقو قی ازمنا فع حا صل ازجرم مذکو رمنتفع شد ه باشد این شخص متضا منا” با کارکنا ن مجرم، نسبت به دارایی ها وجزای نقدی متعلقه مسئولیت دارد.یا دآوری این تبصره دربررسی نها یی مورد توجه قرار نگر فت.
8-ب = مقررات عمو می قا نون جز ای فر انسه در خصو ص مسئو لیت کیفر ی اشخا ص حقوقی
مقررات عمو می قانون جز ای فر انسه که از سا ل 1994 قا بلیت اجر ا پیدا کر د . در خصو ص مسئو لیت
کیفر ی اشخا ص حقو قی مقر راتی را و ضع کر د که ما در اینجا به بعضی از آنها می پر دازیم.
1-8- ب= بند 1 ما ده 37- 131، جز ای نقد ی بر ای اشخا ص حقو قی
2-8- ب= بند 2 ما ده 39-131، ممنوعیت انجا م مستقیم یاغیر مستقیم یک یا چند فعا لیت حرفه ای یا اجتما عی به طو ر قطعی بر ای مد ت حد اکثر 5 سال
3-8 –ب= بند 8 ما ده 39-131، مصا دره شی که درارتکا ب جرم به کاررفته و یا به منظورآن بوده است یا اشیاء حا صل از ارتکا ب جر م
4-8-ب= بند 5 ما ده 39 – 131= اخر اج قطعی یا بر ای مد ت حد اکثر 5 سا ل از با زا ر ها ی عمو می312
از بر آیند و بر رسی سو ابق حقو قی مسئو لیت کیفر ی اشخا ص حقو قی این نتبجه بد ست آمد ه است هنو ز
یک مجموعه مدون ومتقنی که مسئولیت کیفری اشخا ص حقوقی را درخصو ص تطهیرپول درحقو ق داخلی با شد مشخص و معین نکر ده اند.امید واریم در آیند ه به این نقیصه مهم پر داخته شو د.

مطلب مرتبط :   منابع تحقیق با موضوعبیمه اتکایی، شرکتهای کوچک، انتخاب نامساعد، بیمه اتومبیل

نتیجه گیری
واکنش های ملی بارویکرد جرم انگاری وارکان اصلی ازجمله رکن های قانونی،مادی،معنوی مورد بررسی قرار گرفت.قوانینی تصویب شد ولی کافی نیست.نیاز به تکمیل آن می باشد.با تطبیق موضوع با اسناد داخلی و بین المـــللیمعین شد همه آنها متفقا”پو ل شویی را جر م می دانند.وبر ای مبارزه با آن اجماع و نظر دارند.جرمی که هر سه رکن را در خود دارد.مهمترین مشکلی که وجود دارد تعیین مسولیت کیفری اشخاص حقوقی است.از ویژگی های این جــرم

Comments (0):

Write a comment: