– انواع ناتوانی­های یادگیری

اختلالات یادگیری براساس DSM-IV-R به چهار طبقه کلی تقسیم می­شوند (اختلال در خواندن، اختلال در ریاضیات، اختلال در نوشتار و اختلال یادگیری که به گونه­ای دیگر مشخص نشده است (کاپلان، سادوک، ترجمه­ی پور افکاری، 1382).

2-7-1- نارساخوانی[1]

اصطلاح «دیسلکسیا» از ترکیب دوکلمه یونانی «dys» و «lexicos» تشکیل شده است. «dys» به معنای  مشکل، ‌دردناک یا نابهنجار است و «lexicos» به معنای کلمه می­باشد. بنابراین اصطلاح دیسلکسیا به طور دقیق، ‌وجود مشکلات در مورد کلمه­ها را نشان می­دهد بدیهی است که به زبان نوشتاری (خواندن، ‌نوشتن، هجی کردن) در تضاد با زبان گفتاری اشاره دارد. این اصطلاح تنها برای توصیف مشکلات کودک بکار می­رود و به هیچ وجه آنها را تبیین نمی­کند (دادستان، 1379).

تعاریف نارساخوانی

  • تعریف سنتی نارساخوانی تعریفی است که توسط فدراسیون جهانی عصب شناسی[2] (1968) ارائه شده است. براساس این تعریف کودکانی را نارسا خوان می­نامند که به رغم برخورداری از آموزش متداول در دستیابی به مهارت­های خواندن، ‌نوشتن و هجی کردن در حد متناسب با توانایی­های عقلی شان با شکست مواجه می­شوند (به نقل از اسمیت و همکاران[3]، 1998).
  • نارساخوانی مشکل خاص یادگیری در یک یا چند زمینه زبان نوشتاری مانند خواندن، نوشتن و هجی کردن است. این اختلال که دارای مبنای سرشتی است، می­تواند با مشکلاتی در قلمرو حساب کردن نیز همراه باشد. نارساخوانی که بخصوص درجه تسلط فرد بر زبان نوشتاری (حروف، اعداد و نت­های موسیقی) را نشان می­دهد، در بیشتر مواقع بر زبان گفتاری نیز تا حدی مؤثر است (انجمن نارسا خوانی انگلستان[4]، 1989 به نقل از دویل، 1996 به نقل از دادستان، 1379).
  • تأخیر خاص خواندن[5]: دستیابی کودک به مهارت خواندن یا درک مطلب خوانده شده، ‌28 ماه یا بیشتر، پایینتر از سطحی است که براساس سن وی و نتایج شکل اختصاری بهره هوش کودکان وکسلر پیش بینی می­شود (راتر[6] و همکاران،‌1970؛ به نقل از دویل 1996؛ به نقل از دادستان، 1379).
  • مشکلات خاص خواندن[7]: این مشکلات براساس نارسایی­های سازماندهی یا یادگیری مشخص می­شوند؛ نارسایی­هایی که صلاحیت­های فرد را در فرایندهای پردازش، حافظه و مهارتهای حرکتی محدود می­کنند و درنتیجه، محدودیت­هایی را در برخی یا در تمامی مهارت­های زبان، ‌خواندن و نوشتن،‌ انشاء، ‌حساب کردن و رفتار به وجود می­آورند. بنابراین مشکلات خاص خواندن، اصطلاحی توصیفی است برای مشخص کردن مشکلات گروه معدودی از افراد که توانایی خواندن (و احتمالاً هجی کردن و حساب کردن) درآنها به طور معناداری پایینتر از حد توانایی­های آنها در زمنیه­های دیگر است (انستیتوی نارساخوانی[8]، 1989؛ به نقل از دویل، 1996؛ به نقل از دادستان، 1379).
مطلب مرتبط :   افراد خیلی موفق صبح شنبه خود را چگونه شروع می‌کنند؟

با توجه به تعاریف فوق می­توان وجه مشترک این تعاریف را در چند نکته خلاصه کرد:

ـ کودکان نارساخوان دچار عقب ماندگی شدید، نارسایی حسی یا آسیب دیدگی عضوی آشکاری نیستند.

ـ نارساخوانی معمولاً با مشکلاتی در قلمرو نوشتن، ‌هجی کردن، انشاء و حساب کردن همراه است.

ـ کارآمدی کودک نارساخوان در زمینه خواندن به طور معناداری پایینتر از حد توانایی وی در قلمروهای دیگر است؛‌

ـ تمامی مؤلفان بر این باورندکه اصطلاحات مختلفی که برای نامیدن این مشکل به کار رفته­اند، ‌جنبه توصیفی دارند.

با توجه‌ به نکات ذکر شده می­توان نارساخوانی را به عنوان مشکل پایدار یادگیری خواندن و خودکار شدن آن درکودکانی دانست که دچار عقب ماندگی شدید یا نارسایی حسی نیستند، ولی توانایی خواندن در آنها به طور معناداری پایینتر از حد توانایی آنها در زمینه­های دیگر است (دادستان، 1379).

[1]. Dyslexia

[2]. Word federation of Neu rology

[3]. Smith

[4]. British Dyslecxia Associa&on

[5]. Pecific developmento

[6]. Ruoter

[7]. Specific learning difficulties

[8]. Dyslexia Institute