آدما در زندگی فردی و اجتماعی خود دارای حقوق خیلی هستن که بعضی از این حقوق، طبیعی بوده و بعضی دیگر رو قانون به اونا اعطا می کنه. حق زندگی از مهم ترین حقوق طبیعی آدم هاست که بهره مند بودن یا نبودن از اون، هیچ ارتباطی به وضع قوانین نداره، بلکه آدما به طور طبیعی حق زندگی دارن و نمیشه این حق رو از اونا گرفت. یکی دیگر از این حقوق پراهمیت، حق مالکیته اما حق مالکیت رو نمیشه حقی طبیعی دونست. درنتیجه آدما نمی تونن به صرف وجود تمایل، مالک هر چیزی شن که به داشتن اون تمایل دارن. درواقع واسه اینکه افراد بتونن مالک اموال بشن، باید یکی از عوامل یا اسبابی که قانونگذار در قانون اشاره کرده است، وجود داشته باشه. بعضی از مهم ترین عواملی که می تونه حق مالکیت رو به وجود آورد، ارث و قرارداده. همراه ما باشین، می خواهیم درباره ی مالکیت و شرایط و آثار اعراض از مالکیت صحبت کنیم.

 

  • تعریف غصب در قانون و نکات حقوقی که باید درباره اون بدونیم
  • حقوق مالکیت الهی چیه و به چه افرادی تعلق میگیره؟
  • وقف چیه و چه شرایطی داره؟

آدما بعضی وقتا به شکل غیرارادی و ازطریق قراردادهایی مثل خریدوفروش یا غیر از اون و بعضی وقتا هم به شکل غیرارادی و ازطریق رابطه ارث که بین اونا و بقیه هست، مالک اموال می شن. با ایجاد رابطه مالکیت آدما گسترده ترین تسلط رو بر اموال پیدا می کنن؛ طوری که می تونن به هر نحوی که می خوان از اون بهره ورداری کنن. مثلا درصورت تمایل اونو به رایگان یا معوض (غیررایگان) به افراد دیگر واگذار کنن. درصورت تسلط افراد دیگر بر اون، اون رو تحت تعقیب بذارن. گرچه نمیشه این رو ندیده گرفت که استفاده از حق مالکیت نمیتونه به نحوی صورت بگیره که به افراد دیگر ضرر وارد کنه که در این صورت نه با استفاده از حق مالکیت، بلکه با سوءِاستفاده از این حق روبرو خواهیم بود.

حق مالکیت همون گونه که ازطریق وجود عواملی به وجود میاد، به همون راه هم ازطریق بعضی عوامل دیگر ازبین میره. ازبین رفتن حق مالکیت بعضی وقتا ارادی و بعضی وقتا غیرارادیه. مثلا به محض پایان ی زندگی آدم، اموال اون از مالکیت اون خارج می شه و به بازماندگان اون می رسه.این موضوع هیچ ارتباطی به اراده ی اون نداره اما بعضی وقتا آدم بااراده، اموال خود رو به بقیه می فروشه یا اینکه اونا رو وقف می کنه؛ در این حالات هم مالکیت اون ازبین میره. یکی دیگر از عواملی که می تونه بر مبنای اراده ی آدما، اموال رو از مالکیت اونا خارج کنه، اِعراضه. در این نوشتار به بررسی اعراض از مالکیت و آثار و شرایط اون خواهیم پرداخت.

مطلب مرتبط :   راهبردهای شکل گیری و تغییر نگرش در فرهنگ اسلامی



اعراض از مالکیت و آثار اون

اِعراض ازلحاظ کلمه ای به معنای روی گردانیدن و آزاد کردنه و در اصطلاح حقوقی به حالتی گفته می شه که شخص، از مالکیت خود نسبت به اموالش صرف نظر می کنه و به عبارت بهتر از اموال خود روی می گرداند. در اِعراض شخصی که از مالکیت نسبت به اموال خود روی می گرداند، قصد نداره که مالکیت اونو به افراد دیگر انتقال بده، بلکه فقط می خواد که پس از اِعراض، دیگر نسبت به این ثروث، مالکیت نداشته باشه.

علاوه براین، اعراض از عوامل و اسبابیه که به شکل ارادی مالکیت افراد رو نسبت به اموال ازبین می بره و باید ارادی و با قصد اسقاط مالکیت واقع شه. اگه شخص فقط به خاطر کهنگی یا بی مصرفی یک ثروث از استفاده ی اون صرف نظر کنه، نمیشه گفت که اون از مالکیتی که نسبت به اموال خود داشته، اِعراض کرده است، چون اِعراض باعث می شه که مالکیت افراد نسبت به اموالی که دارن ازبین برود و بخاطر این باید مالک به طور روشن قصد داشته باشه که دیگر نسبت به اموال خود مالکیت نداشته باشه و نه اینکه نخواهد از اونا به دلایل مختلف استفاده کنه.

البته در بعضی موارد، احتیاجی به وجود این قصد نیس و شرایط یا کارایی که شخص انجام می ده به نحویه که میشه عرفا این موارد رو هم از موارد اعراض از مالکیت حساب نمود. از این رو، در مورد گرفتن این موضوع که مالک از اموال خود اِعراض کرده یا نه، باید به قضاوت عرف هم توجه نمود. مثلا اگه اموال یک شخص به سرقت رود و اون از پیدا شدن این اموال ناامید شه، نمیشه گفت که اون از اموال خود اِعراض کرده. به صرف اینکه شخص بخواد به بقیه اجازه بده که از اموال اون استفاده کنن، اِعراض تحقق پیدا نمی کنه.



مثالی درباره ی اعراض از مالکیت

خونواده ی ثروتمندی با قصد عوض کردن مبلای کهنه ی خود، اونا رو در کوچه می ذارن بی اینکه برایشون اهمیت داشته باشه شخص دیگری پس از اون، مالک این مبلا هستش یا نه. در این حالت مالکیت این خونواده نسبت به این مبلا از بین خواهد رفت و این مبلا تبدیل به اموال بی مالک می شه که افراد دیگر می تونن اونا رو به مالکیت خود درآورند. در همین مثال اگه این خونواده به دلیل کهنه شدن مبلا از استفاده ی اونا صرف نظر کنن و اونا رو در انبار یا گوشه حیاط خونه بذارن نمیشه گفت که از این مبلا اِعراض کردن چون قصد اِعراض ندارن. واسه همین هیچ شخصی نمیتونه این مبلا رو از انبار یا گوشه حیاط برداره و مورداستفاده ی خود بذاره.

مطلب مرتبط :   عوامل استرس زای شغلی کدامند؟

در اثر اِعراض، مالکیت شخص نسبت به اموال خود ساقط می شه و از اون پس ثروث تبدیل به ثروث مباح و بلا مالک می شه. مباح و بلامالک شدن مالک این حق رو واسه بقیه به وجود میاره که بتونن این ثروث رو به مالکیت خود درآورند. در این حالت اِعراض کننده دیگر نمیتونه این شخص رو مجبور کنه که ثروث رو به اون برگرداند چون با اِعراض، مالکیت اون نسبت به این ثروث از بین میره و دیگر هیچ حقی نسبت به اون نداره.

شرایط اعراض از مالکیت

همونجوریکه قبلا هم گفتیم، این حق مالکیته که به افراد اختیار می ده تا مالکیتی رو که نسبت به اموال خود دارن آزاد کنن اما باید توجه داشت که روی گردانی از اموال بی قانون و بی قانون نیس بلکه شرایطی داره و حتی بعضی وقتا قانونگذار در بعضی موارد اِعراض رو به رسمیت نمی شناسه. بعضی از شرایطی که واسه تحقق اعراض باید رعایت شه، به توضیح زیره:

۱. به طور قانونی منعی واسه اِعراض وجود نداشته باشه

مثلا طبق قانون ثبت، در مورد املاک ثبت شده قانون شخصی رو به عنوان مالک به رسمیت می شناسد که در دفتر املاک، ملک به نام اون ثبت شده. پس اینجور شخصی نمیتونه از راه اِعراض مالکیت خود رو نسبت به این اموال آزاد کنه و در صورت روی گردانی و انصراف اون از مالکیت هم، رابطه مالکیت از بین نمی ره و هیچکی نمیتونه با دلیل به این اِعراض به دنبال اون باشه که این ملک رو به مالکیت خود درآورد.

۲. اگه در یک ثروث شخص دیگری هم دارای حقی باشه، مالک نمیتونه از اون اِعراض کنه

مثلا اگه یک نفر ثروث خود رو به رهن بانک بزاره، به خاطر حقی که واسه بانک در مورد این ثروث به وجود میاد، مالک نمیتونه از راه اعراض، مالکیت خود رو نسبت به اون ثروث از بین ببره چون در این صورت رابطه مالکیت اون با این ثروث قطع می شه و معلوم نیس چه سرنوشتی در انتظار اون مالک هستش و پس بانک متضرر می شه.

۳. مالک باید از همه کارایی که نشون دهنده ی تصرفات مالکانهه خودداری کنه

به عبارت بهتر مالک باید کارایی رو بکنه که به روشنی نشون دهنده ی قصد اون در مورد اِعراض باشه یا اقدامات اون به نحوی باشه که به طور معمولی این جور بشه برداشت کرد که مالکیت خود نسبت به این ثروث رو آزاد کرده است.




16000تومان

Comments (0):

Write a comment: